Κάθε μέρα παίρνουμε δεκάδες αποφάσεις. Κάποιες είναι μικρές όπως τι θα φάμε, τι θα απαντήσουμε σε ένα email. Άλλες όμως μπορούν να αλλάξουν τη δουλειά, τα χρήματα ή ακόμη και τη ζωή μας.

Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι περισσότερες δύσκολες αποφάσεις δεν μπλοκάρουν επειδή δεν έχουμε αρκετά δεδομένα. Μπλοκάρουν επειδή σκεφτόμαστε μέσα σε ένα πολύ στενό πλαίσιο.

Συνήθως περιορίζουμε τον εαυτό μας σε δύο επιλογές: να το κάνω ή να μην το κάνω. Να φύγω ή να μείνω. Να επενδύσω ή να περιμένω.

Και κάπως έτσι δημιουργούμε μόνοι μας μεγαλύτερο πρόβλημα…. γιατί η δυαδική σκέψη είναι η χειρότερη συνθήκη για να πάρεις μια καλή απόφαση

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι επιχειρηματίες, managers και δημιουργικοί επαγγελματίες χρησιμοποιούν ένα απλό mental framework για να αποφύγουν αυτό το χάος: τον «κανόνα των 3». Δεν είναι κάποια σύνθετη στρατηγική management. Είναι μια απλή ιδέα που βασίζεται στον τρόπο που λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος και μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που παίρνουμε αποφάσεις.

Η παγίδα των δύο επιλογών

Η ζωή δεν λειτουργεί με δύο κουτάκια. Όμως το μυαλό μας λατρεύει τις διχοτομίες.

Αυτός είναι και ο λόγος που πολλές αποφάσεις μοιάζουν τόσο δραματικές. Όταν πιστεύεις ότι έχεις μόνο δύο δρόμους, κάθε επιλογή μοιάζει τεράστια. Αν διαλέξεις το λάθος, αισθάνεσαι ότι όλα θα καταρρεύσουν.

Στην πραγματικότητα, αυτό που συμβαίνει είναι πιο απλό: έχουμε παγιδευτεί σε λάθος τρόπο σκέψης.

Εδώ ακριβώς εμφανίζεται ο λεγόμενος «κανόνας των 3» που προτείνει πριν πάρεις μια απόφαση να δημιουργήσεις τουλάχιστον τρεις επιλογές.

Αυτό που αλλάζει δεν είναι μόνο οι επιλογές. Αλλάζει η ίδια η ψυχολογία της σκέψης.

Η τρίτη επιλογή σπάει τη δραματικότητα. Δημιουργεί χώρο για στρατηγική. Σου θυμίζει ότι η ζωή δεν είναι ένα κουμπί on/off αλλά ένα σύστημα διαδρομών.

Και πολύ συχνά, η καλύτερη λύση είναι αυτή που δεν είχες σκεφτεί αρχικά.

Γιατί ο εγκέφαλος εμπιστεύεται το «τρία»

Ο λόγος είναι ψυχολογικός. Όταν σκεφτόμαστε μόνο δύο επιλογές, το μυαλό μας μπαίνει σε δυαδική σκέψη: σωστό ή λάθος, ρίσκο ή ασφάλεια, νίκη ή αποτυχία. Αυτό δημιουργεί ένταση και συχνά οδηγεί σε παράλυση αποφάσεων.

Η τρίτη επιλογή ανοίγει το παιχνίδι. Ξαφνικά δεν υπάρχει μόνο το «ή αυτό ή εκείνο» αλλά δημιουργείται χώρος για στρατηγική σκέψη.

Για παράδειγμα, αν κάποιος σκέφτεται να αλλάξει δουλειά, συνήθως σκέφτεται δύο σενάρια:

• να φύγει
• να μείνει

Με τον κανόνα των 3 εμφανίζεται μια τρίτη επιλογή:

• να μείνει προσωρινά και να αναπτύξει νέες δεξιότητες ή να δοκιμάσει κάτι παράλληλα.

Αυτή η τρίτη διαδρομή συχνά είναι και η πιο ρεαλιστική.

Η δύναμη του αριθμού τρία δεν είναι τυχαία. Οι άνθρωποι επεξεργάζονται καλύτερα πληροφορίες όταν οργανώνονται σε τρία βασικά σημεία. Γι’ αυτό θυμόμαστε εύκολα εκφράσεις ή αφηγήσεις που βασίζονται σε τριάδες και το μυαλό μας αντιλαμβάνεται το «τρία» ως ολοκληρωμένη δομή.

Με απλά λόγια, το τρία κάνει τη σκέψη πιο καθαρή.

Πώς να χρησιμοποιήσεις τον κανόνα των 3

Το ενδιαφέρον με αυτό το framework είναι ότι μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν παντού: σε καριέρα, χρήματα, επιχειρηματικές αποφάσεις ή ακόμη και σε δημιουργικά projects.

Η βασική διαδικασία είναι απλή.

Πρώτα, δημιουργείς τρεις διαφορετικές επιλογές. Αυτό σε αναγκάζει να σκεφτείς πιο δημιουργικά και να βγεις από την παγίδα του «άσπρο-μαύρο».

Μετά, εξετάζεις τις συνέπειες κάθε επιλογής σε τρία επίπεδα:

• άμεσες συνέπειες
• μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα
• μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.

Αυτή η διαδικασία σε βοηθά να δεις όχι μόνο τι θα συμβεί αύριο, αλλά και τι μπορεί να συμβεί σε έναν χρόνο.

Υπάρχει ένα ακόμη λάθος που κάνουν πολλοί άνθρωποι όταν σκέφτονται τις αποφάσεις τους. Αναζητούν την τέλεια επιλογή.

Το πρόβλημα είναι ότι η τέλεια επιλογή σχεδόν ποτέ δεν υπάρχει. Υπάρχουν μόνο επιλογές με διαφορετικές συνέπειες.

Ίσως το μεγαλύτερο μάθημα του κανόνα των 3 είναι ότι οι καλές αποφάσεις δεν έρχονται από περισσότερη σκέψη, αλλά από καλύτερη δομή σκέψης.

Σε έναν κόσμο γεμάτο πληροφορίες, πλαίσια σαν κι αυτό μας θυμίζουν κάτι απλό. Η πολυπλοκότητα δεν λύνεται πάντα με περισσότερη ανάλυση. Μερικές φορές λύνεται με μια απλή ερώτηση:

Ποιες είναι οι τρεις επιλογές μου;