Έχεις αισθανθεί ότι μιλάς σε ένα chatbot και απλά… δεν σε καταλαβαίνει; Ή ότι η απάντηση που παίρνεις είναι σχετική αλλά όχι αυτό που θέλεις πραγματικά; Δεν είσαι μόνος/η.
Η αλήθεια είναι πως η συνομιλία με μια τεχνητή νοημοσύνη — είτε πρόκειται για OpenAI, Google Gemini, είτε κάποιο άλλο μοντέλο — δεν είναι το ίδιο με το να μιλάς σε άνθρωπο. Και όσο πιο πολύ χρησιμοποιούμε τα chatbots στην καθημερινότητά μας, τόσο περισσότερο καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει ένας σωστός τρόπος για να τα «συνομιλούμε» ώστε να παίρνουμε τις πιο χρήσιμες απαντήσεις. Δεν είναι θέμα μαγείας αλλά θέμα κατανόησης του τρόπου που αυτά τα συστήματα λειτουργούν.
Ξεκίνα με τον σωστό τρόπο. Είναι πιο σημαντικό από όσο νομίζεις
Ένα από τα βασικά στοιχεία που αναδεικνύονται σε σύγχρονες συζητήσεις για chatbots — όπως αναφέρεται σε πρόσφατες οδηγίες και μελέτες — είναι ότι η σύνθεση του ερωτήματος επηρεάζει άμεσα την ποιότητα της απάντησης. Αν ξεκινάς με κάτι ασαφές, είναι σαν να ρωτάς σε έναν ξένο «τι ξέρεις;» Και όπως είναι λογικό θα πάρεις ένα γενικό αποτέλεσμα. Αντίθετα, όσο πιο καθαρό, συγκεκριμένο και ευγενικά διατυπωμένο είναι το ερώτημά σου, τόσο πιο στοχευμένη και χρήσιμη γίνεται η απάντηση.
Η ευγένεια και η καθαρή δομή λειτουργεί, όπως δείχνουν και μελέτες που τονίζουν πως οι ευγενικές φράσεις οδηγούν συχνά σε πιο πλήρεις και ακριβείς απαντήσεις.
Ας είμαστε ειλικρινείς: τα chatbots δεν έχουν συναισθήματα — αλλά αντιλαμβάνονται πολύ καλύτερα δομημένες φράσεις και συμφραζόμενα. Όπως αναφέρουν αρκετές πηγές, όταν δίνεις καθαρό context και περιγράφεις τι θέλεις σε απλά βήματα, το AI μπορεί να απαντήσει με τρόπο που μοιάζει περισσότερο εστιασμένος και λιγότερο τυχαίος.
Για παράδειγμα, αντί να ρωτήσεις «Πώς να χάσω βάρος;», δοκίμασε κάτι πιο λειτουργικό όπως «Ποιο είναι ένα ασφαλές πλάνο άσκησης και διατροφής για να χάσω 5 κιλά σε 2 μήνες;» Αυτό δίνει παραμέτρους και κατεύθυνση.
Ακόμα, μην φοβάσαι να διευκρινίζεις πράγματα όπως «γράψε σαν ειδικός διατροφολόγος» ή «εξήγησέ μου απλά σαν να είμαι αρχάριος». Αυτό βοηθά το μοντέλο να καταλάβει ποιο επίπεδο ανάλυσης θέλεις.
Τι δεν πρέπει να ξεχνάς όταν μιλάς με έναν ψηφιακό βοηθό
Μπορεί τα chatbots να φαίνονται «έξυπνα», αλλά είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι δεν καταλαβαίνουν νοήματα όπως εμείς οι άνθρωποι. Δεν έχουν εμπειρίες ζωής, δεν γνωρίζουν το πλαίσιο της δικής σου πραγματικότητας αλλά μόνο όσα τους δίνεις και όσα έχουν μάθει από τα δεδομένα με τα οποία έχουν εκπαιδευτεί. Για αυτό λέγεται και μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (large language model).
Μια κοινή παγίδα είναι να περιμένεις από ένα chatbot να σου δώσει κάποιου είδους «ανθρώπινη σοφία». Αυτό συνήθως δεν γίνεται, γιατί — όπως επισημαίνουν ειδικοί — δεν έχουν την πραγματική ενσυναίσθηση που έχει ένας άνθρωπος. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιμούν την κατανόηση των chatbots, ειδικά όταν αυτά «απαντούν σαν να συμφωνούν» με ό,τι λες, κάτι που μπορεί να δώσει λάθος αίσθηση εμπιστοσύνης.
Άρα, μια καλή πρακτική είναι να:
- μην θεωρείς πάντα δεδομένο ότι οι απαντήσεις του είναι σωστές. Έλεγξε πηγές, ιδίως για σοβαρά θέματα.
- μη δίνεις υπερβολικά προσωπικά δεδομένα. Μια συνομιλία με AI δεν είναι ιδιωτική συζήτηση μεταξύ δύο ανθρώπων.
- και να θυμάσαι ότι είναι εργαλείο, όχι αντικατάσταση πραγματικής ανθρώπινης επικοινωνίας ή επαγγελματικής συμβουλής.
Είναι λίγο σαν να μαθαίνεις μια νέα γλώσσα συνομιλίας: όσο περισσότερο την εξασκείς, τόσο καλύτερο γίνεται και το αποτέλεσμα. Το ίδιο ισχύει για τον τρόπο που μιλάς με ένα chatbot και όσο πιο συνειδητά το κάνεις, τόσο πιο καλά(και χρήσιμα) μπορούν να είναι τα αποτελέσματα.
Η ουσία; Μια συνομιλία με AI δεν είναι απλά ερώτηση-απάντηση. Είναι μια συνεργασία ιδεών, και όσο πιο καθαρά εμείς θέτουμε τα ζητήματα, τόσο πιο σοφά θα απαντήσει η μηχανή/εργαλείο.
