Όλοι έχουμε γνωρίσει τον τον τύπο που λατρεύει τον εαυτό του και τραβάει την προσοχή σαν μαγνήτης με κάποιον “ανεξήγητο” τρόπο
Μια πρόσφατη μελέτη από ψυχολόγους της University of Basel (δημοσιευμένη στο Journal of Personality and Social Psychology) φέρνει στην επιφάνεια την “θλιβερή” πλευρά του ναρκισσισμού.
Ναρκισσιστές και ο φόβος του κοινωνικού αποκλεισμού
Η βασική ιδέα που προέκυψε από αυτή τη μελέτη είναι ότι παρότι οι ναρκισσιστές μοιάζουν εξωτερικά σίγουροι για τον εαυτό τους, στην πραγματικότητα νιώθουν πολύ πιο συχνά ότι δεν ανήκουν, ότι αποκλείονται ή ότι τους αγνοούν.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μεγάλο δείγμα δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων εθνικών ερευνών και πειραμάτων όπου οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να καταγράψουν στιγμές που ένιωσαν ότι παραγκωνίζονται στην καθημερινότητά τους. Όσοι είχαν υψηλότερους δείκτες ναρκισσισμού ανέφεραν πολύ πιο συχνά αυτά τα αισθήματα αποκλεισμού, ακόμη και όταν οι κοινωνικές καταστάσεις ήταν στην πραγματικότητα ουδέτερες ή απλώς ασαφείς.
Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι στον ναρκισσισμό; Η τάση αυτή δεν προκύπτει μόνο από τη δική τους υποκειμενική ερμηνεία. Τα πειράματα έδειξαν ότι άτομα με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά όντως γίνονται πιο συχνά κοινωνικά απορριπτόμενα από άλλους, επειδή οι συμπεριφορές τους (εγωκεντρικές, απαιτητικές, ανταγωνιστικές) τους καθιστούν λιγότερο ελκυστικούς ως συνεργάτες ή φίλους.
Αυτό σημαίνει ότι έχουμε έναν αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο με τους ναρκισσιστές να νιώθουν αποκλεισμό, να αντιδρούν με υπερευαισθησία ή επιθετικότητα, και έτσι πραγματικά να αποκλείονται συχνότερα.
Πώς αλλάζει αυτή η μελέτη τον τρόπο που βλέπουμε τον ναρκισσισμό
Πάντα θεωρούσαμε τον ναρκισσισμό ως μια «εγωιστική φιγούρα» – υπερβολικά σίγουρη, υπερβολικά εγωκεντρική. Η νέα έρευνα όμως δείχνει ότι κάτω από αυτή την επιφάνεια υπάρχει μια βαθιά εμμονή απέναντι στην κοινωνική αποδοχή και μια εσωτερική αίσθηση απειλής όταν τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Για παράδειγμα, ακόμη και όταν ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι πρακτικά αδιαμφισβήτητος, οι ναρκισσιστές τείνουν να το ερμηνεύουν ως προσωπική επίθεση και όχι ως ελάχιστη ή τυχαία συμπεριφορά. Αυτό δίνει ουσία στην εμπειρική αίσθηση πολλών ανθρώπων που έχουν ζήσει δίπλα σε ναρκισσιστές ότι η «εύθραυστη αυτοεκτίμηση» δεν είναι μύθος, αλλά είναι πραγματικό βιωματικό κομμάτι της προσωπικότητας.
