Αν ανοίξεις πρόσφατα ειδήσεις για social media και παιδιά, μάλλον θα δεις δύο πράγματα: οι κυβερνήσεις αρχίζουν να χάνουν την υπομονή τους, και τα social media έχουν γίνει σχεδόν καθημερινό αντικείμενο συζήτησης για την ψυχική υγεία των παιδιών.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Reuters, βρισκόμαστε “πολύ κοντά” σε μια απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, σε μια κίνηση που απασχολεί όλες τις χώρες του κόσμου.

Είναι όμως αυτό η μόνη λύση; Πώς προστατεύουν άλλες χώρες τα παιδιά; Και τι λέει η επιστήμη για το αν τα social media είναι πραγματικά επικίνδυνα για την ψυχική τους υγεία;

Το μεγάλο παγκόσμιο πάζλ: Από την Αυστραλία μέχρι τη Γαλλία

Η Ελλάδα έχει μπει σε ένα ευρύτερο κύμα κανονισμών και απαγορεύσεων που προγραμματίζουν κυβερνήσεις για να επανεξετάζουν την ψηφιακή εμπειρία των παιδιών.

Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που απαγόρευσε τα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών, μπλοκάροντας ουσιαστικά την πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok για αυτές τις ηλικίες

Στην Ευρώπη, η τάση είναι επίσης ξεκάθαρη:

• Ισπανία ανακοίνωσε επίσημα ban για κάτω των 16 ετών.
• Γαλλία έχει περάσει νομοθεσία για απαγόρευση κάτω των 15 και προσπαθεί να ελέγξει και την πρόσβαση / περιεχόμενο από πλατφόρμες.
• Η Τσεχία συζητά παρόμοιο μέτρο για κάτω των 15 ετών.
• Η Δανία σχεδιάζει να απαγορεύσει τη χρήση στα social media για κάτω των 15 (με μερικές εξαιρέσεις). Ενώ και εκεί το μέτρο προκαλεί συζήτηση πολιτών και ειδικών.

Στο επίπεδο της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε έκθεση που προτείνει τουλάχιστον όριο 16 ετών για πρόσβαση σε social media, ενώ το επιτρέπει σε ηλικίες 13-15 με γονική συναίνεση.

Στη Νέα Ζηλανδία συζητείται νόμος για απαγόρευση κάτω των 16, ενώ στις ΗΠΑ έχει προταθεί το Kids Off Social Media Act που ουσιαστικά θέλει ban για κάτω των 13 και αυστηρότερο έλεγχο για εφήβους 13-17.

Τι λένε τα Στοιχεία

Περίπου 1 στους 10 εφήβους παρουσιάζει προβληματική συμπεριφορά χρήσης social media, δηλαδή συμπτώματα που μοιάζουν με εθισμό, με πιθανές αρνητικές συνέπειες στην καθημερινότητά τους.

Μελέτες έχουν συνδέσει τη χρήση των social media με αυξημένο άγχος, διαταραχές ύπνου και χαμηλότερη ικανοποίηση ζωής σε συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες.

Οργανισμοί υγείας αναφέρουν πως παιδιά που υφίστανται cyberbullying στα social media είναι πολύ πιθανότερο να αντιμετωπίσουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων και σκέψεων για αυτοτραυματισμούς.

Υπάρχουν βέβαια και οι άλλες απόψεις και έρευνες. Μια μεγάλη πρόσφατη μελέτη βρήκε ότι ο συνολικός χρόνος που περνούν τα παιδιά στα social media δεν συνδέεται απαραίτητα με περισσότερη κατάθλιψη ή άγχος. Αντίθετα, επισημαίνει πώς έχει σημασία ο τρόπος χρήσης και το περιεχόμενο που καταναλώνεται

Και αυτό είναι το κλειδί: τα social media είναι ταυτόχρονα χώρος κοινωνικοποίησης, δημιουργίας και έκφρασης και πεδίο προβλημάτων όπως πίεση εικόνας, σύγκριση, παραπληροφόρηση και online παρενόχληση. Οι κυβερνήσεις βλέπουν την ανάγκη να βάλουν όρια γιατί τα παιδιά δεν έχουν ώριμη κρίση να τα θέσουν μόνα τους  αλλά μήπως τελικά η λύση δεν είναι απλώς ένα κλικ απαγόρευσης;

Ίσως τελικά το ζήτημα δεν είναι αν τα social media κάνουν κακό ή καλό αλλά πώς τα εντάσσουμε στην ανάπτυξη των παιδιών μας. Γιατί η απαγόρευση από μόνη της δεν αρκεί. Aλλά χρειαζόμαστε εκπαίδευση ψηφιακής παιδείας, γονεϊκή εμπλοκή και κοινωνικό διάλογο για το πώς και πότε δίνουμε στα παιδιά να χειριστούν ψηφιακά εργαλεία, σε έναν ψηφιακό κόσμο που ούτως η άλλως ξέρουμε ότι δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.