Τι συνδέει 5 διαφορετικές γυναίκες στο «Femin play toujours»

Τι μπορεί να συνδέει μια ουκρανή ακτιβίστρια με μια μεγαλοκοπέλα που ψάχνει για σύζυγο; Μια ταγμένη νοικοκυρά που δραπετεύει στη φαντασίωση με μια Σαλονικιά τσιγγάνα; Τι μπορεί να ενώνει γυναίκες με τόσο διαφορετική καταγωγή, ιδιότητα, συνθήκη ζωής; Μια κοινή ανάγκη. Να επικοινωνήσουν. Με τους άνδρες, τους άλλους, τον εαυτό τους.

Η Γιώτα Ιωαννίδου σκηνοθετεί, γράφει και μας παρουσιάζει μέσα από το έργο της Femin play toujours πέντε ηρωίδες, πολύ διαφορετικές μεταξύ τους που συνυπάρχουν για λίγο σ’ έναν απροσδιόριστο χώρο, του εδώ και του παντού. Ο ίδιος χώρος γίνεται για την κάθε γυναίκα μικρόκοσμος και σύμπαν. Κι εκεί μόνη της η καθεμιά αναζητά σύντροφο στη μοναξιά της την ίδια της την ύπαρξη. Κι όλα αυτά συμβαίνουν στο μόνο χρόνο που έχει η κάθε ηρωίδα. Το τώρα. Πέντε γυναίκες διαφορετικές, αλλά στην ουσία τους τόσο όμοιες. Η Ευτέρπη γλυκειά και αφιερωμένη στο καθήκον της ζωής της το νοικοκυριό. Η Ίρνα επανάστρια αποφασισμένη να αλλάξει τον κόσμο αλλάζοντας η ίδια δέρμα. Η Ερμιόνη, παθητική γυναικεία φιγούρα, παλεύει με το φάντασμα της μοναξιάς της μέσα στο γάμο. Κλειώ η ρεαλίστρια, η γυναίκα που έχει την πραγματικότητα παρηγοριά και βρίσκει λύση για να γλιτώσει από την ελευθερία της. Και η Κριστίνα η τσιγγάνα, το πάθος, η χαρά και η πίκρα της ζωής μαζί σε κάθε στιγμή της.

Οι ηθοποιοί Μιμή Αντωνάκη, Γιώτα Ιωαννίδου, Μάρα Μπαρόλα, Εύη Νικολοβγένη και Φωτεινή Ντεμίρη υποδύονται πέντε γυναίκες που μιλάνε, γελάνε, κλαίνε, παίζουν ένα αέναο παιχνίδι με τον εαυτό τους. Ζουν. Υπάρχουν. Όψεις μια γυναικείας εκδοχής τυχαία επιλεγμένες, μα ξεκάθαρα αναγνωρίσιμες. Κρίκοι μιας αλυσίδας που τις ενώνει με τον κόσμο, τους άνδρες, τον εαυτό τους. Αναγνωρίσιμες, γιατί ζουν ανάμεσά μας κι όσο συνδέονται με τον εαυτό τους, τόσο επικοινωνούν με τους άλλους. Αποκτούν υπόσταση.

Το ενδιαφέρον αυτό έργο παίζεται στην Αίθουσα Γυμνό Νυκτός σε συνεργασία με το θέατρο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, στην Πειραιώς 256, Αγ. Ι. Ρέντης. Η διάρκεια των παραστάσεων είναι από 9 έως 31 Μαΐου ημέρες Πέμπτη-Κυριακή στις 21.30 και διαρκεί 70 λεπτά. Το κόστος του εισιτηρίου είναι 10 ευρώ ενώ το μειωμένο είναι μόλις 5 ευρώ. Για κρατήσεις θέσεων μπορούμε να τηλεφωνούμε στο 697 877 49 75 (Εύη).

Συντελεστές παράστασης:
Κίνηση: Μαρουσώ Καραλέκα
Εικαστική επιμέλεια: Μαρία Γλύκα
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Δήμητρα Καραμπεροπούλου
Βοηθός σκηνοθέτη: Εύη Νικολοβγένη
Επιμέλεια φωτισμού: Εβίτα Αναγνοπούλου
Video – Φωτογραφίες: Φαίδρα Χάρδα
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Χρύσα Παναγοπούλου
Υπεύθυνη Παραγωγής: Γιώτα Ιωαννίδου

Η αναγνώριση των συναισθημάτων μας, της Φλώρας Χατζημανώλη

Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται τόσο να εκφράσουν τα συναισθήματα τους όσο και να τα εντοπίσουν. Η απάντηση στο «γιατί δεν μπορούν να καταλάβουν τι νιώθουν και τι χρειάζονται» ενδέχεται να έχει τις ρίζες της στο μακρινό ή κοντινό παρελθόν τους. Ενδέχεται να ξεκινάει από τον τρόπο που οι γονείς τους εξέφραζαν ή καλύτερα δεν εξέφραζαν τα συναισθήματα τους και από τον τρόπο που τους επέτρεπαν να εκφράζουν, να βιώνουν και να αναγνωρίζουν τα δικά τους συναισθήματα.

Οι γονείς, παρόλο που αγαπούν περισσότερο από όλους τα παιδιά τους, δεν ξέρουν πάντα τι χρειάζονται τα παιδιά τους. Δεν ξέρουν πώς να τα παρηγορήσουν και έτσι μια φράση όπως «Μην κλαις» ή «Έλα να παίξουμε» καταφέρνει να αποσπάσει το παιδί από τα συναισθήματα του. Ενδέχεται έτσι, το παιδί να μάθει να καταφεύγει σε δραστηριότητες κάθε φορά που νιώθει οποιοδήποτε συναίσθημα και στη συνέχεια να προχωρήσει ένα βήμα πιο κάτω: να ξεριζωθεί από τον συναισθηματικό του κόσμο και να δυσκολεύεται πλέον να αναγνωρίζει τι αισθάνεται.

8466622329_7e8dd1470e_z

Ακόμα και αν δεν ταιριάζει αυτή η υπόθεση σε όλες τις περιπτώσεις (Κάθε περίπτωση είναι μοναδική), σίγουρα ένα άτομο που δυσκολεύεται στην αναγνώριση των συναισθημάτων του, δυσκολεύεται εξαιτίας κάποιων βιωμάτων του- εξαιτίας της προσωπικής του ιστορίας.

Αν και εσύ δυσκολεύεσαι να διακρίνεις τα συναισθήματα σου, χρειάζεται να εστιάσεις στην προσωπική σου ιστορία. Συλλογίσου ποια χρονική στιγμή στη ζωή σου σταμάτησες να εκφράζεις και να καταλαβαίνεις «τι αισθάνεσαι». Δείξε συμπόνια στον εαυτό σου και πίστεψε πως μπορείς έστω και τώρα να ενωθείς με το συναισθηματικό σου κόσμο, αρκεί να το προσπαθήσεις.

Τώρα, αν αναρωτιέσαι «γιατί είναι τόσο σημαντικό να ξέρεις τι νιώθεις;» σου προτείνω να σκεφτείς τα συναισθήματα σου σαν ένα κρίκο που σε ενώνει με τους άλλους ανθρώπους και τις βαθύτερες ανάγκες σου. Όταν αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματα μας, είμαστε σε θέση να αποκωδικοποιήσουμε μια κατάσταση: τι μας αρέσει, τι δεν μας αρέσει, τι μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε ότι δεν μας αρέσει, ποια σχέση μας, μας γεμίζει, ποια δεν μας ευχαριστεί κ.α. Έτσι, τα συναισθήματα μας, μας κινητοποιούν να βιώσουμε, να αποκωδικοποιήσουμε και να αλλάξουμε μια κατάσταση, λαμβάνοντας αποφάσεις ταιριαστές με τη βαθύτερη προσωπικότητα μας.

Από την άλλη, όταν ξέρουμε τα συναισθήματα μας, μπορούμε να παρατηρήσουμε τις σωματικές μας αντιδράσεις. Οι σωματικές αυτές αντιδράσεις είναι καθολικές: δηλαδή κάθε συναίσθημα έχει το δικό του ταίρι σωματικών αντιδράσεων, το οποίο είναι ίδιο για όλους μας. Έτσι, μπορούμε να υποθέσουμε καλύτερα τι νιώθει το άτομο απέναντι μας, για παράδειγμα ο σύντροφος μας, το παιδί μας ή κάποιος άλλος συγγενής μας. Επομένως, μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τι χρειάζεται από μας και να του σταθούμε ουσιαστικά. Είναι μια αλυσίδα: γνωρίζοντας τα συναισθήματα μας και τις σωματικές μας αντιδράσεις, είμαστε σε θέση να καταλάβουμε καλύτερα τα συναισθήματα των άλλων και να δράσουμε ανάλογα, βελτιώνοντας τελικά τη σχέση μας μαζί τους.

Πρακτικά, πώς μπορούμε να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα μας;

Πρώτα από όλα, δεν χρειάζεται να βιαζόμαστε. Το πιο σημαντικό εφόδιο είναι η υπομονή και το πιο σημαντικό βήμα η εξάσκηση.

Μπορούμε να εξασκηθούμε με διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα, μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας ή μαζί με ένα φίλο μας ένα κατάλογο συναισθημάτων, τόσο θετικών όσο και αρνητικών. Στην αρχή, μπορούμε να βάλουμε στον κατάλογο τα πιο βασικά συναισθήματα (χαρά, φόβος, ντροπή, λύπη, έκπληξη, ηρεμία) και κατόπιν να τον εμπλουτίσουμε (περηφάνια, απογοήτευση, ευτυχία, μοναξιά, κ.α). Αυτόν τον κατάλογο, μπορούμε να τον έχουμε μαζί μας σαν χάρτη για την αναγνώριση των συναισθημάτων μας και να τον συμβουλευόμαστε όταν παρατηρούμε έστω και μικρά σημάδια αλλαγής της διάθεσης μας ή των σκέψεων μας.

Εναλλακτικά, αν δυσκολευόμαστε ακόμη, μπορούμε σε ένα αρχικό επίπεδο να γράφουμε μια λέξη (την πρώτη που μας έρχεται στο μυαλό) ή να κάνουμε μια ζωγραφιά, τις φορές που παρατηρούμε αλλαγές στη διάθεση μας. Με αυτό τον τρόπο, θα εξωτερικεύσουμε αυτό που αισθανόμαστε, δίνοντας του μορφή.

flust.gr-συναισθήματα

Ακόμη, χρειάζεται να αποδεχτούμε τα «αρνητικά συναισθήματα» και να μην φοβόμαστε να τα βιώσουμε, αποφεύγοντας τα ή μειώνοντας τη σημασία τους, με τη χρήση της λογικής μας. Όταν φοβόμαστε τα συναισθήματα αυτά- όταν φοβόμαστε πώς εκείνα δεν θα περάσουν ποτέ, είναι σαν να φοβόμαστε πως το στομάχι μας θα μείνει για πάντα στη διαδικασία πέψης. Στην πραγματικότητα, όσο κι αν νιώθουμε φουσκωμένοι μετά από ένα γεύμα, έρχεται γρήγορα η στιγμή που το στομάχι μας ηρεμεί και χωνεύουμε. Κάπως έτσι- αν και λίγο πιο πολύπλοκα- συμβαίνει με τα αρνητικά μας συναισθήματα. Έρχεται η στιγμή που υποχωρούν και δίνουν τη θέση τους σε άλλα- πιο ευχάριστα και λιγότερο έντονα.

Ωστόσο, για να βοηθήσουμε αυτή τη διαδικασία, χρειάζεται να μην επενδύσουμε στη διατήρηση τους, μέσα από επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις, αλλά να υιοθετήσουμε τη λογική «ήρθαν και θα φύγουν» και να κάνουμε υποστηρικτικές σκέψεις για εμάς, για παράδειγμα ότι «όσο κι αν τώρα μας φαίνεται δύσκολο, μπορούμε να τα καταφέρουμε και ξέρουμε πώς κι αυτό θα περάσει».

Κάτι άλλο, τώρα, που μπορούμε να κάνουμε είναι να «παίξουμε» μπροστά στον καθρέφτη και να πάρουμε εκφράσεις διαφορετικών ρόλων: ενός θυμωμένου, ενός χαρούμενου, ενός λυπημένου, ενός ερωτευμένου, ενός έκπληκτου ή ενός βαριεστημένου προσώπου. Με αυτόν τον τρόπο, θα εξασκηθούμε στο να εντοπίζουμε τις σωματικές μας αντιδράσεις, οι οποίες θα μας κατευθύνουν στη συνέχεια στην πηγή τους- στα συναισθήματα μας. Για παράδειγμα, αν παρατηρήσουμε πως ο τόνος της φωνής μας ή οι κινήσεις μας γίνονται πιο έντονες, τότε το πιθανότερο είναι να αισθανόμαστε θυμό. Αν παρατηρήσουμε ότι κάθε φορά που συναντάμε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, νιώθουμε ένα σφίξιμο στο στομάχι, το πιθανότερο είναι να αισθανόμαστε ανασφάλεια. Ας αρχίσουμε, λοιπόν, να παρατηρούμε τα μηνύματα που μας στέλνει το σώμα μας.

Συμπληρωματικά, ας ρωτήσουμε άλλους σημαντικούς για μας ανθρώπους με ποιον τρόπο αντιλαμβάνονται εκείνοι τα συναισθήματα τους. Ας ζητήσουμε τη βοήθεια τους και ας παίξουμε μαζί τους. Για παράδειγμα, ας τους ζητήσουμε να παριστάνουν ένα συναίσθημα και ας προσπαθήσουμε στη συνέχεια να το μαντέψουμε. Ας παρατηρήσουμε τις αντιδράσεις τους σε μια συζήτηση, ας σημειώσουμε το συναίσθημα που πιστεύουμε πως είχαν και ας τους ρωτήσουμε αν είχαμε δίκιο.

Τέλος, ας θυμηθούμε πως το σώμα μας είναι ο καθρέφτης των συναισθημάτων μας και τα συναισθήματα μας είναι ένας σημαντικός οδηγός για τη συμπεριφορά μας..

Καλή εξάσκηση!!

Η ανάγκη αφύπνισης και εστίασης στον εαυτό μας, της Φλώρας Χατζημανώλη

@flickr.com

Τρέχουμε καθημερινά να προλάβουμε να καλύψουμε τις επαγγελματικές, οικογενειακές, συζυγικές, γονεϊκές, φιλικές και κοινωνικές μας υποχρεώσεις. Και μέσα σε αυτή την τάση- μέσα σε αυτήν τη συνήθεια-, συχνά δεν μας μένει χρόνος για να προλάβουμε να καλύψουμε τις πραγματικές μας ανάγκες. Ο τρόπος που ζούμε, ολοένα και μας απομακρύνει από τις πραγματικές μας ανάγκες, από τη βαθύτερη επαφή με τις επιθυμίες, τα συναισθήματα, τους στόχους ζωής μας και το προσωπικό μας όραμα.

Η απομάκρυνση αυτή, συχνά δεν είναι τυχαία. Η καθημερινότητα- η ρουτίνα- ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο θα ξεκινήσουμε, θα συνεχίσουμε και θα ολοκληρώσουμε τη μέρα, που τις περισσότερες φορές και για τους περισσότερους από εμάς είναι ίδιος και απαράλλακτος από μέρα σε μέρα- δεν μας αφήνει το χρονικό περιθώριο να θέσουμε ερωτήματα στον εαυτό μου, ερωτήματα κρίσιμα και ουσιαστικά- ερωτήματα που επιδέχονται ανάλυση και απαιτούν απάντηση. Τέτοια ερωτήματα είναι: «Τι έχω κατακτήσει μέχρι τώρα στη ζωή μου; Τι πέτυχα; Μου αρέσει ο τρόπος που ζω; Αυτό που κάνω στη ζωή μου είναι αυτό που πραγματικά θέλω; Μπορώ να βελτιωθώ; Έχω την ικανότητα να παλέψω για τα όνειρα μου; Έχω την ικανότητα να ζήσω μια ζωή γεμάτη νόημα;».

Κάποιες φορές και με ένα τρόπο ασυνείδητο, φοβόμαστε τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, με αποτέλεσμα να τα αποφεύγουμε. Ωστόσο, επειδή μας δυσκολεύει να παραδεχτούμε αυτό το φόβο μας και αυτή τη συμπεριφορά αποφυγής που υιοθετούμε, αποποιούμαστε την ευθύνη και επιλέγουμε ένα τέτοιο τρόπο ζωής- τόσο γρήγορο και αυτόματο- που μας εξαντλεί, δίνοντας μας τη δυνατότητα να λέμε πως δεν είναι ότι δεν θέλουμε και φοβόμαστε να αλλάξουμε τη ζωή μας, αλλά είναι ότι δεν προλαβαίνουμε….

Όμως, αναρωτιέμαι αν και μέχρι πότε μπορούμε να κρυφτούμε από το βαθύτερο μας κομμάτι, από το υγιές κομμάτι που όλοι έχουμε μέσα μας, το οποίο μας προκαλεί να προβούμε στις κατάλληλες αλλαγές και να ευχαριστήσουμε τον εαυτό μας, από εκείνη τη μικρή- συχνή ή σπάνια- φωνή που μας ζητάει να συνεχίσουμε, που μας πιστεύει και διαμαρτύρεται από τη δική μας άγνοια και αδιαφορία. Αναρωτιέμαι πώς και πότε θα ακούσουμε τα λόγια και τις προτροπές αυτής της σοφής φωνής, η οποία αντιπροσωπεύει το όραμα μας για τη ζωή μας και γνωρίζει το βαθμό των ικανοτήτων μας. Αναρωτιέμαι πότε θα αφυπνιστούμε και θα σταματήσουμε να ζούμε μόνο για να προσαρμοζόμαστε στη δομή της κοινωνίας μας- παρόλο που η κοινωνία μας είναι χρήσιμη και καλύπτει την ανάγκη μας να ανήκουμε σε μια ευρύτερη ομάδα- αλλά θα αρχίσουμε να ζούμε για να προσαρμοζόμαστε στον σκοπό και στο ρυθμό της προσωπικής μας ζωής, του προσωπικού μας οράματος, της προσωπικής μας ανάγκης, των προσωπικών μοναδικών μας στόχων.

Ας αρχίσουμε από σήμερα να αφιερώνουμε λίγο χρόνο στο να ακούμε τον εαυτό μας λίγο περισσότερο. Ας συγκεντρωθούμε σε αυτόν. Ας αφήσουμε την υγιή και ενήλικη πλευρά του εαυτού μας, την οποία όλοι διαθέτουμε, να μας φροντίσει, να μας απαντήσει στα ερωτήματα μας και να χρωματίσει τη ζωή μας με τον τρόπο που επιθυμεί. Ας δείξουμε εμπιστοσύνη στη δυνατότητα του εαυτού μας να επουλώνει μέρα με τη μέρα τα παρελθοντικά μας τραύματα και να προχωρά προς την πραγματοποιήση του οράματος και των βαθύτερων αναγκών μας. Ας επιτρέψουμε να γνωρίσουμε τον εαυτό μας λίγο περισσότερο και ας αποδεχτούμε κάθε μας στοιχείο. Πιο απλά, ας αγαπήσουμε τον εαυτό μας λίγο περισσότερο. Εξάλλου, είναι ο μόνος που θα έχουμε για πάντα.

Μακριά χέρια, της Μαριλένας Καραφώτη

7317890398_1a76cfc219_z

Ένα από τα δυσκολότερα πράγματα στον κόσμο τούτο, είναι να μπορέσεις να αγαπήσεις έναν άνθρωπο ακριβώς όπως είναι. Αν καταφέρεις να φτάσεις στο επίπεδο της απόλυτης αποδοχής του “καλόκακου” εαυτού του, τότε μπορείς να πεις και να το εννοείς πως αγαπάς κάποιον. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο της σχέσης, ανοίγεις τους ορίζοντες της και μπορεί να υπάρξει το πολυπόθητο : Η ελευθερία μέσα στη δέσμευση.

Ο ορισμός της δέσμευσης από μόνος του, προκαλεί άγχος. Είναι η ανάληψη μίας ηθικής ή νομικής υποχρέωσης. Ο ορισμός της υποχρέωσης μάλιστα είναι ακόμη πιο ενοχλητικός αφού μιλάμε για κάτι που πρέπει να γίνει για επαγγελματικούς, κοινωνικούς ή ηθικούς λόγους. Και αν λάβουμε υπόψη μας και την λέξη «πρέπει», είναι τότε που η βαλίτσα έχει πάει πολύ μακριά και η σχέση μας ακόμα πιο μεγάλο περίπατο. Σημασία έχουν τα «θέλω», γιατί όταν αγαπάς θέλεις, δεν πρέπει. Όπως επίσης πράττεις, δεν είσαι υποχρεωμένος. Και την δέσμευση την φαντάζομαι σαν δύο χέρια ενωμένα, όμως χέρια μακριά.

Χέρια που ακουμπάνε στον ώμο σου όταν χρειάζεται και κάποιες φορές ακόμη και αν δεν χρειάζεσαι εσύ, αλλά ο άλλος. Χέρια έτοιμα να δώσουν χάδι ή ανοιχτά για να δώσουν ή να λάβουν μια αγκαλιά. Κυρίως όμως χέρια μακριά, που σου δίνουν επιλογές χωρίς να σε κρατάνε επιτακτικά κοντά τους. Που μπορείς να δεις, να γνωρίσεις και άλλους κόσμους, εκτός από αυτά τα δύο χέρια, να μεγαλώσεις σε ηλικία και μυαλό, να ταξιδέψεις, να χαρείς και μακριά τους. Μπορούν να σε κρατάνε και παρ’ όλα αυτά να είσαι ελεύθερος γιατί είναι χέρια μακριά.

Έτσι θέλω να φαντάζομαι εγώ τις σχέσεις, όλες και τις φιλικές ακόμη και επαγγελματικές αν είναι δυνατό. Με βάση τους, την εμπιστοσύνη που φέρνει την ελευθερία μέσα στη δέσμευση. Γιατί τότε είναι που γνωρίζεις πραγματικά τον Άλλο, που μαθαίνεις να δέχεσαι και να υποχωρείς, που είστε μαζί και δε μπορεί να λύσει κάτι αυτά τα δύο χέρια, γιατί είναι ελατά.

Γεννηθήκαμε μόνοι αλλά κανείς δεν μπορεί να ζήσει μονάχος, ούτε όμως μπορεί να ζει δεμένος. Υπάρχουν χίλιοι δρόμοι που μπορούμε να περπατήσουμε και είναι βέλτιστο να προχωράς με συντροφιά, είναι όμορφο να υπάρχει κάποιος που απλά σου κρατάει το χέρι.

Να στέκεστε λοιπόν κοντά, όχι όμως πολύ κοντά, όπως τα δέντρα που μεγαλώνουν μαζί και δίπλα, χωρίς όμως να ζει το ένα στη σκιά του άλλου.

Δεν έχει σημασία… ο βηματισμός, της Αναστασίας Κορινθίου

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Είναι στιγμές που χάνομαι… μπερδεύω το χτες και το σήμερα τις έννοιες, τους όρους, τις μέρες. Είναι στιγμές που όλα με μπερδεύουν και με ζαλίζουν γλυκά. Ξέρω… Ξέρω πως σήμερα θα έπρεπε να σου μιλήσω, γιε μου, για μια επέτειο ιστορική, να σου μάθω για το τι γιορτάζει η πατρίδα μας, και πόσο περήφανοι είμαστε για τον Κολοκοτρώνη που μας λευτέρωσε και μείς μετά τον βάλαμε φυλακή. Να πηγαίνουμε εκδρομή στο Ναύπλιο και να θυμόμαστε, να ντρεπόμαστε! Θα έπρεπε… μα, ξέρεις πια καλά στα δέκα σου χρόνια πως δεν είμαι μια μαμά σαν τις άλλες, αγάπη μου. Είμαι μια μαμά, όπως λες, αερικό. Μια μαμά που φτιάχνει παραμύθια με εσένα πρωταγωνιστή αγόρι μου, που δεν λέει «ΜΗ» μα «ΚΑΝΕ» και ας πέσεις. Η ουσία είναι να μάθεις να σηκώνεσαι!

Μια μαμά που σήμερα θα σου πει τι είναι για αυτήν τούτη η επέτειος. Για μένα, Αντωνάκη μου, η 25η Μαρτίου θαρρώ είναι ένα πρωινό σε μια μικρή κουζίνα, που ο μπαμπάς μου προσπαθούσε να μου φτιάξει μια κοτσίδα αξιοπρεπέστατη για την παρέλαση. Δεν τα κατάφερε ποτέ… Είχε χέρια μεγάλα και τραχιά, που τα αγαπούσα όμως πολύ γιατί μιλούσαν και ήταν φλύαρα! Με ανάστατη ατίθαση κοτσίδα -ίδια με μένα- κατεβαίναμε στην παρέλαση χέρι με χέρι. Μου αγόραζε πάντα ένα σημαιάκι χάρτινο και ένα μπαλόνι. Το σημαιάκι το φυλούσα, το μπαλόνι το έχανα επίτηδες (παράξενο παιδί που ένιωθα ότι τα μπαλόνια ανήκουν στους ουρανούς) Ο μπαμπάς μου, μου κρατούσε το χέρι σφιχτά να μην με χάσει μέσα στο πλήθος -κι ας τον έχασα εγώ γρήγορα. Ο μπαμπάς μου ζητούσε πάντα από τους μπροστινούς να κάνουν λίγο στην άκρη να βλέπει τα παιδάκι. Πως να δει το παιδάκι, το τόσο δα, δεν έβλεπε. Χάζευα πάντα τα λουστρίνια μου και έσφιγγα το χέρι του μπαμπά μου που ίδρωνε μέσα στο δικό μου από αγάπη! Μετά την παρέλαση, πάντα μπακαλιάρος σκορδαλιά, και ελληνική ταινία. Και μετά, καληνύχτες με φιλιά και παραμύθια και μια κοτσίδα μισοφτιαγμένη, που νύσταζε πολύ, και ένα μπαλόνι που πάλι έχασε το Αναστασάκι σου, μπαμπά.

Ναι… ναι, αγόρι μου όμορφο, ναι γιε μου… Για την μαμά σου, την μαμά αερικό, αυτή είναι η επέτειος της 25ης Μαρτίου. Το χέρι του μπαμπά μου, ένα μπαλόνι, ένα φαγητό που μοσχομύριζε όσο τηγανιζόταν, μια κοτσίδα ανάστατη από έναν άντρα που ήταν… η σημαία μου, τελικά! Έναν άντρα που ήταν ο δικός μου μπαμπάς και με έκανε όπως είμαι. Μια μαμά-παιδί, γιε μου, που «όχι» δεν σου λέει. Φωνάζει «Ζήσε!». Φωνάζει να είσαι περήφανος για το ότι παρέλασες και φέτος, Ελληνόπουλό μου εσύ, όμορφο με έναν ήλιο επαναστάτη να σου χαϊδεύει τα μαλλιά, κι ας έχασες το βήμα. Το ραντεβού με το αύριο να μην χάσεις, μάτια μου! Αυτό… Όχι!

Κεφτές και δεν φταις, της Μαριλένας Καραφώτη

277281172_9c150e712c_z

Πόσες φορές στη ζωή σου έχεις ζητήσει «συγγνώμη»; Ξέρεις, αυτή τη λεξούλα με τα οχτώ γράμματα, δύο παραπάνω από το «σ’ αγαπώ» καθώς ο βαθμός δυσκολίας ανεβαίνει. Ανεβαίνει τόσο, που καλά καλά να γράψω γι’ αυτό δεν μπορώ. Και αν λέμε πως η αγάπη είναι δύσκολο πράγμα, σκέψου πόσο δύσκολο είναι η παραδοχή του λάθους (σου).

Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη μοιράζεται στα δύο. Φταις λίγο εσύ, φταίω λίγο εγώ, φταις λίγο παραπάνω, παρακάτω, η ουσία είναι μία. Φταίμε και οι δυο – που ζούμε χώρια; – πάντως φταίμε. Κάπου εκεί όμως χάνεται το μέτρημα, όταν αρχίσεις δηλαδή να κοιτάς το δάσος και όχι το δέντρο, να μετράς ποσοτικά την ευθύνη του καθενός. Έσφαλε λίγο, έκανε τεράστιο παράπτωμα, μεγάλη… βλακεία, μέγα λάθος του. Ποιοτικά όμως; Μόνο λάθος Του;

Χωρίς να ψάχνεις το γιατί και το πώς υπέπεσε κανείς στο σφάλμα, ποιοτική αναζήτηση είναι να ψάξεις τη δική σου ευθύνη σε όλο αυτό. Ακόμη και αν η ευθύνη σου σε ποσοστό μετράει 2%, υποθετικά πάντα, μήπως είσαι και εσύ λίγο… κεφτές; Γιατί φταις αγαπητέ αναγνώστη, όλα στις σχέσεις χωρίζονται στα δύο. Δύο αγαπάνε, δύο μοιράζονται, συνεργάζονται, ζουν μαζί, κάνουν λάθος- φταίει μόνο ο ένας; Αυτή η λογική πρυτανεύει όμως, όταν έρχεται η στιγμή να αποδώσουμε ευθύνες στον απέναντι.

Αυτόν το κακό απέναντι που σε πλήγωσε, σε απέλυσε, σου είπε ψέματα, σε έβρισε, σε απάτησε, σε παράτησε, ένα εκατομμύριο κακά πράγματα σου έκανε, τόσο λάθος είναι. Εσύ όμως, μικρέ μου παθών, μήπως έχεις λίγο κοντόφθαλμη λογική; Πέρα από την θυματοποίηση που υπάρχει μέσα στον καθένα, υπάρχει και ο όρος εν συναίσθηση – να βάζεις δηλαδή τον εαυτό σου στη θέση του άλλου, πιο συγκεκριμένα να μπορέσεις να δεις και την ώθηση του λάθους εκείνου και που λαμβάνεις μέρος σε αυτό και εσύ.

Και αν τελικά έρθει η μεγάλη επιφοίτηση – βρε μπας έκανα κάτι και εγώ – θα έπρεπε να πηγαίνει συνοδευτικά με μια συγγνώμη. Γιατί προφανώς είμαστε βαθιά πεπεισμένοι πως το λάθος είναι για τους κακόψυχους. Ακόμα και αν οι γονείς μας μας έχουν μεγαλώσει με τις καλύτερες των αρχών (Λέμε πάντα «ευχαριστώ», δεν μιλάμε με το στόμα γεμάτο), όταν έρχεται η ώρα της «κρίσης», έχουμε το αλάνθαστο. Διότι εάν δεν παραδεχτούμε πως κάπου έχουμε φταίξει, τότε δεν υπάρχει και φταίξιμο. Άρα, δεν υπάρχει και ο λόγος παραδοχής του.

Ιδανικά όμως δεν υπάρχουν κακόψυχοι άνθρωποι, συνήθως είναι απλά άνθρωποι, οι νορμάλ δηλαδή που κάνουν και λάθη. Και μοιράζονται ακόμη και αυτό, μιας και τα νομίσματα έχουν πάντα δύο όψεις, όπως και οι καταστάσεις. Και αν δεν με πιστεύεις, ρώτα και την Βανδή.

Πόσα καράβια έχει η δική σου ελευθερία;, της Μαρίας Στεφάνου

«Γυρεύουν περισσότερες ελευθερίες. Όχι περισσότερη Ελευθερία. Περισσότερες ελευθερίες. Κατακερματίζουν τη Μία, την Πρωταρχική και Άναρχη ιδέα σε μικρά περιστασιακά συνθήματα» [Νέστορα Μάτσα, Φάκελλος Πυθαγόρα, Πρόπλασμα μεταφυσικής βιογραφίας].

Κι αν έχει τόσες όψεις η ελευθερία, εμείς κερδίσαμε καμιάν από αυτές; Και γιατί διακλαδίζεται και κατακερματίζεται η ελευθερία; Για να μην είναι πασιφανής η απουσία της και να τονίζονται κάποια της σημεία που ίσως μας έχουν απομείνει, ως αυτοτελείς ελευθερίες που τάχα έχουμε; Να μας παραπλανούν παρασύροντας το μυαλό μας υποσυνείδητα από το μέρος στην ιδέα του όλου;

Σίγουρα ένας άνθρωπος χωρίς χέρι, παραμένει άνθρωπος. Ένα νησί όμως χωρίς θάλασσα, παύει να ναι νησί! Τι είδους θολή παραπλάνηση ελλοχεύει; Αν αφήσουμε στην άκρη την πολιτική ελευθερία, που σίγουρα δεν έχουμε, έρμαια της προπαγάνδας, των συμφερόντων και των κινητήριων δυνάμεων που εμείς επιλέγουμε χωρίς να το επιλέγουμε, και που μας κινούν σαν άψυχες μαριονέτες, αν αφήσουμε και τη θρησκευτική που εμμέσως πλην σαφώς (η θρησκεία )μας επιβάλλεται και μας καρφιτσώνεται ακάθεκτα στο μυαλό ,και την άλλη την ελευθερία του λόγου και της άποψης, που όλοι γνωρίζουμε πως παραγκωνίζεται ενόψει της κατακραυγής και των συμφερόντων, πόσες άλλες ακόμα παραμέτρους της ελευθερίας αγνοούμε πως μας λείπουν κι όμως καθορίζουν τη ζωή μας; Μπροστά στον τίτλο της κοινωνίας μας ως προοδευτικής και φιλελεύθερης, ξεχνάμε να δούμε τα μικρά γράμματα που είναι το περιεχόμενο του κειμένου. Ξεχνάμε πως και στις εφημερίδες τα μεγάλα γράμματα είναι για να πουλάνε! Μεταξύ μας όμως, πόσο ελεύθεροι είμαστε να κάνουμε αυτό που θέλουμε χωρίς να μας κατευθύνουν ή μάλλον να μας ακινητοποιούν σε αναπηρικά καροτσάκια παρωχημένες αντιλήψεις και στερεότυπα, που πριν αποκτήσουμε αντίληψη μας ριζώθηκαν στη συνείδηση κι από σπόροι έγιναν δέντρα; Δέντρα γεμάτα ζιζάνια. Τα δεχτήκαμε κυρίως παρά τα καλλιεργήσαμε. Τα αφήσαμε νωχελικοί να καλλιεργηθούν από μόνα τους.

Κάτι επίκαιρο. Κάθε γυναίκα θεωρητικά έχει την ελευθερία να ψάξει και να δοκιμάσει για να βρει το ταίρι της, αυτό που θα μείνει δίπλα της μια ζωή για να αποφύγει τους κάποτε αποτυχημένους γάμους των προξενιών και του πρώτου εφηβικού έρωτα. Κι όταν λέμε αποτυχημένους, όχι διότι οδηγούσαν σε διαζύγια, αλλά γιατί δεν μπορούσαν να οδηγηθούν εκεί, κι ας είχαν πεθάνει. Όμως ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας. Κάθε γυναίκα έχει μια λίστα με ένα όριο στις απόπειρες για την ιδανική σχέση, μεταβλητό ανάλογα με ευνόητους παράγοντες. Καθώς ο αριθμός των αποτυχημένων σχέσεων σε συνάρτηση με την ηλικία αρχίσει να πλησιάζει σ’ αυτό το maximum, πλησιάζει κι ο δείκτης από το πράσινο πλαίσιο της αναζήτησης του ιδανικού, στο κόκκινο που βαράει καμπανάκι: το συμβιβασμό. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των συντρόφων, τόσο η τιμιότητα κι η ηθική της διακυβεύεται! Γιατί όχι, ηθική δεν είναι ούτε η ειλικρίνεια, ούτε ο σεβασμός των άλλων και η άνευ διακρίσεων αποδοχή και αλληλεγγύη, ούτε η αποβολή της κακεντρέχειας, της κριτικής και της διαβολής, ούτε η προώθηση των ιδανικών και της ανθρωπιάς και της ευσυνειδησίας. Ηθική και τιμιότητα είναι το ερωτικό σου παρελθόν! Χωρίς δικαιολογίες, χωρίς εξηγήσεις… Κι έτσι λοιπόν όσο τείνεις να ξεπεράσεις τα όρια τόσο μειώνονται οι απαιτήσεις σου και συμβιβάζεσαι, συμβιβάζεις τη ζωή σου ολάκερη για να μην νιώσεις – όχι για να μην σε πουν πια – η ίδια αποτυχημένη και ανέλπιδη. Ίσως για να κάνεις και κανα δυο παιδιά όσο προλαβαίνεις, και να μη σε κοιτούν σε γάμους και βαφτίσια μόνη και σε ρωτάνε «ελεύθερη;» και να μη σε πρήζει ολόκληρο το σοι για το πότε θα παντρευτείς ψάχνοντας παράλληλα τι κουσούρι έχεις κι έχεις μείνει μπακούρι.

Κι έτσι γίνονται οι αποτυχημένοι γάμοι, κι έτσι οδηγούνται πρόωρα οι σχέσεις στο τέλος ή πολλές φορές ακόμα χειρότερα στην κοροιδία και το ψέμα μέσω παράλληλων σχέσεων, όταν πια έχεις δεσμευτεί πολύ για να χωρίσεις! Κι έτσι οδηγούμαστε στην ψυχική αστάθεια, την ανασφάλεια, τα κενά, πολλάκις και τη δυστυχία . Γιατί τί μένει μετά από όλα αυτά, αν όχι δυστυχία; Κι όμως ζούμε στον 21ο αιώνα. Κι όμως νιώθουμε ελεύθεροι και το δηλώνουμε απερίφραστα! Και νιώθουμε πως ό,τι κάνουμε είναι επιλογή μας. Καθηλωμένοι και συντονισμένοι στα λόγια των άλλων και όσων μας εμφύσησαν. Αποδέχομαι = δημιουργώ.

Νησί χωρίς θάλασσα δεν είναι νησί. Και ελευθερία χωρίς ένα μονάχα από τα καράβια της, είναι τεχνητή λίμνη που τα ταξίδια σου φτάνουν μέχρι την απέναντι όχθη. «Η λευτεριά είναι (για ένα γλάρο) η πραγματική φύση της ύπαρξής του. Ό,τι εναντιώνεται σ’ αυτή τη λειτουργία πρέπει να το απορρίπτει, κι αν ακόμη είναι κάθε μορφής τύπος ή προκατάληψη ή περιορισμός» [Richard Bach, Ο γλάρος Ιωνάθαν]

644302_4655842875586_119578129_n

Η Μαρία Στεφάνου είναι φοιτήτρια

στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Να κοιμηθούμε αγκαλιά;

Μια νέα μελέτη δείχνει ότι ο θηλασμός και η συνήθεια που έχουν τα μικρά παιδιά να κοιμούνται με τους γονείς τους, μπορούν να συμβαδίζουν. Η UNICEF και άλλοι διεθνοί οργανισμοί προτρέπουν συστηματικά τις μητέρες να θηλάζουν τα μωρά τους με στόχο το ποσοστό που τώρα είναι 33% να αυξηθεί στο 46.2%.

Φαίνεται μάλιστα ότι το μοίρασμα του κρεβατιού με τα παιδιά ενθαρρύνει τον θηλασμό όπως υποστηρίζουν πολλές ομάδες γονέων στις ΗΠΑ και παρότι η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής είναι αντίθετη εξαιτίας περιστατικών ασφυξίας των παιδιών από τους γονείς. Η συζήτηση για το θέμα φαίνεται να έχει πάρει πλέον την μορφή η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα… Ψυχολόγοι πάντως υποστηρίζουν ότι τα μωρά πρέπει να έχουν το δικό τους κρεβάτι μιας και αυτό θα τα βοηθήσει καλύτερα στην ανάπτυξη της προσωπικότητας τους, όσο και αν επιδιώκουν να κοιμούνται με τους γονείς τους και μια καλή λύση θα ήταν αντί για το κρεβάτι οι γονείς να μοιράζονται το ίδιο δωμάτιο με το παιδί…

Η λίγη σκέψη κάνει λίγο κακό, του Μιχάλη Παπαμιχαήλ

– Αφού ήξερες ότι θα λείπω από το σπίτι, γιατί δεν πήρες κλειδιά φεύγοντας;
– Δεν το σκέφτηκα.
– Γιατί δεν με πήρες τηλέφωνο πριν γυρίσεις στο σπίτι;
– Δεν μπορούσα…
– Γιατί δεν χτύπησες την πόρτα του γείτονα;
– Την χτύπησα. Ο γείτονας δεν ήταν εκεί.
– Γιατί δεν πήγες στο περίπτερο να πάρεις μια τηλεκάρτα.
– Δεν καταλαβαίνω…
– Γιατί δεν πήρες ένα ταξί να πας σε κάποιον φίλο σου και να με περιμένεις;
– Δεν μπαίνω σε ταξί μόνος μου.
– Υπάρχει πάντα η πρώτη φορά…
– Όχι πάντα.
– Γιατί έφυγες από το σπίτι χωρίς λεφτά, χωρίς κλειδιά και χωρίς μπαταρία στο τηλέφωνο;
– Πάντα έτσι φεύγω.
– Πώς έφυγες;
– Με τα πόδια.
– Πού πήγες;
– Βόλτα.
– Πώς γύρισες;
– Με τα πόδια.
– Γιατί θες βόλτες κάθε μέρα;
– Είμαι σκύλος.

Είμαστε καλά… όταν αγαπάμε, της Αγγελικής Δαουτίδη

Τις τελευταίες ημέρες, κάνοντας προσπάθεια να σκέφτομαι αισιόδοξα και αρνούμενη να υποκύψω στη γενικότερη κατάθλιψη της εποχής, συνειδητοποίησα πως, αν πρέπει να είμαι ευγνώμων για ένα τουλάχιστον πράγμα, αυτό είναι η ικανότητα μου σαν άνθρωπος να αγαπάω και να μ’ αγαπούν. Ίσως ορισμένοι να διαφωνούν, αλλά προσωπικά πιστεύω πως η μεγαλύτερη επιθυμία του ανθρώπου είναι να νιώθει αγαπητός και αποδεκτός, να αισθάνεται πως υπάρχουν άνθρωποι που τρέφουν αισθήματα για εκείνον και του χαρίζουν την αγάπη και την προσοχή τους.

Μπορούμε να αγαπάμε με πολλούς τρόπους, ερωτικά, φιλικά, αδερφικά κ.ο.κ. Το κάθε είδος, τόσο ίδιο και παράλληλα τόσο διαφορετικό από τα άλλα, συμβάλει στη διατήρηση της ψυχικής μας υγείας. Γιατί μπορεί η αγάπη να μη συγκαταλέγεται στη κατηγορία των βιολογικών αναγκών, όπως η πείνα και η δίψα, αλλά είναι απαραίτητη για να καταφέρουμε να νιώσουμε ολοκληρωμένοι και ευτυχισμένοι. Κι αυτό διότι, θεωρώ, ότι σκοπός όλων μας δεν είναι απλώς το να επιζούμε, αλλά το να ζούμε κάθε λεπτό της σύντομης και μοναδικής ζωής μας.

Το πρώτο είδος αγάπης που συναντάμε, από τις πρώτες κιόλας ώρες της ύπαρξης μας, είναι εκείνος ο έντονος δεσμός που αναπτύσσεται ανάμεσα στη μητέρα και το έμβρυο. Δηλαδή, το είδος που καταφέρνει ουσιαστικά ένα θαύμα, να πείσει μια γυναίκα να φιλοξενήσει για 9 ολόκληρους μήνες, μέσα στο ίδιο της το σώμα, μία νέα ύπαρξη, να την ταΐσει από τη τροφή της, να της επιτρέψει να αναπνεύσει από το οξυγόνο της και γενικότερα να χρησιμοποιήσει το σώμα της προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της. Στους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης, η μέλλουσα μητέρα βιώνει αμφιθυμικά συναισθήματα. Αρχίζει, βέβαια, να νιώθει τα πρώτα τρυφερά σκιρτήματα για τη ζωή που πρόκειται να φέρει στον κόσμο, αλλά παράλληλα την πλημυρίζουν ανασφάλειες και φόβοι. Με το πέρασμα των μηνών και διασχίζοντας διαδοχικά τα διάφορα στάδια της εγκυμοσύνης, η αγάπη αυτή δυναμώνει και κορυφώνεται.

Η κορύφωση της μητρικής αγάπης έρχεται με τον τοκετό. Ο πόνος και η αγωνία της γέννας δένουν ακόμα περισσότερο τη μητέρα με το μωρό. Μόνο που, τώρα, στο δεσμό αυτό αρχίζει δειλά δειλά να συμμετέχει και ο νέος πατέρας, καθώς και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, όπως τα αδέρφια. Κάνουν επομένως την εμφάνισή τους σ’ αυτό το σημείο και η πατρική, καθώς και η αδελφική αγάπη.
Στη συνέχεια της ζωής μας καλούμαστε, πηγαίνοντας στο σχολείο, να απομακρυνθούμε για ορισμένες τουλάχιστον ώρες από την αγάπη, τη θαλπωρή και την ασφάλεια που μας παρέχει η οικογένεια μας. Γνωρίζουμε νέα άτομα και νέους ανθρώπους. Ξεκινάμε ουσιαστικά να νιώθουμε τα πρώτα φιλικά αισθήματα για τα άτομα που μας περιβάλλουν. Με το πέρασμα των χρόνων και κατά τη διάρκεια της εφηβείας, μαθαίνουμε να ξεχωρίζουμε τις πραγματικές φιλικές σχέσεις από τις επιπόλαιες παρέες. Συναντάμε τις πρώτες εμπειρίες πίστης, αλληλοκατανόησης, συντροφικότητας και εμπιστοσύνης.

Το επόμενο είδος αγάπης που εισβάλει στη ζωή μας, είναι το πρώτο ερωτικό σκίρτημα. Ξαφνικά αρχίζουμε να βλέπουμε με διαφορετικό μάτι τα αγόρια και τα κορίτσια που βρίσκονται γύρω μας. Οι πρώτες ανησυχίες, οι κλεφτές ματιές, τα ντροπαλά ραβασάκια, τα ραντεβουδάκια και τα κλεφτά φιλιά περιπλέκονται στον κόσμο μας αναστατώνοντας τις μέρες και τις νύχτες μας. Όσο περνάει ο καιρός, τα αισθήματα γίνονται πιο σοβαρά, πιο δυνατά και πιο περίπλοκα. Σε αυτό το στάδιο όμως, κάνουν την εμφάνισή τους και οι πρώτες ραγισμένες καρδιές, οι πρώτες προδοσίες και τα πρώτα ερωτικά συντρίμμια.

Ίσως αυτό να είναι το πιο επικίνδυνο είδος αγάπης… Ανασφαλές, απαιτητικό, διεκδικητικό, γνωστό κι ως έρωτας. Για να περάσει στο επόμενο στάδιο και να γίνει ο έρωτας συντροφικότητα, απαιτείται χρόνος, υπομονή, επιμονή, κατανόηση και δυνατά αισθήματα κι από τις δύο πλευρές. Τότε πλέον, η αγάπη σταματά να διεκδικεί και αρχίζει να προσφέρει χωρίς επιφύλαξη και αντίτιμο. Είναι έτοιμη να προσφέρει κάτι νέο, να δημιουργήσει ένα θαύμα, μια νέα ζωή.

Συνεπώς, παρατηρεί κανείς πως η ανθρώπινη ύπαρξη ξεκινά και τελειώνει με την αγάπη. Ο ίδιος ο κύκλος της ζωής είναι αγάπη. Αυτή είναι το δομικό συστατικό του. Εκείνο που κάνει τη ζωή τόσο όμορφη, τόσο ζεστή, τόσο επιθυμητή… Κάνουμε όμως το λάθος να θεωρούμε την αγάπη των άλλων δεδομένη. Τότε ξεκινούν τα προβλήματα. Πιστεύω πως ο σίγουρος τρόπος για να πάρεις αγάπη είναι πρώτα να δώσεις. Κι όταν καταφέρεις να την κερδίσεις, να μην εφησυχάσεις. Αντιθέτως, να πέσεις στον αγώνα και να προσφέρεις περισσότερη. Γι αυτό, θεωρώ πως όλοι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες για την αγάπη που δεχόμαστε. Τόσο από τους γονείς, τα αδέρφια και τους συγγενείς μας, όσο και από τους φίλους αλλά και τον σύντροφο μας. Πρέπει να τους θυμίζουμε με τα λόγια, τις σκέψεις και τις πράξεις μας πως είμαστε άξιοι αυτής της αγάπης και πως δε φοβόμαστε να την ανταποδώσουμε. Γιατί μόνο τότε η ζωή μας αποκτά νόημα.