Επινήσια Ηώς: Οργανώνοντας την προβολή και προώθηση τουριστικών υπηρεσιών, συνέντευξη με την Αλεξάνδρα Μπαλτούκα

Η Αλεξάνδρα Μπαλτούκα είναι Marketing & Business Development Director στην εταιρία Grant Thornton. Με αφορμή την επικείμενη τότε αποστολή του ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς στην Κύθνο το Φεβρουάριο του 2016 συναντήσαμε την Αλεξάνδρα Μπαλτούκα, Marketing & Business Development Director της Grant Thornton στα γραφεία της και συζητήσαμε μαζί της, ως επαγγελματία στο πεδίο του marketing για το θέμα της προβολής και της προώθησης των τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών, ένα ζήτημα που επανέρχεται σε όλες τις συζητήσεις που κάναμε κατά τις αποστολές στα νησιά.

%ce%b1%ce%bb%ce%b5%ce%be%ce%ac%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%b1-%ce%bc%cf%80%ce%b1%ce%bb%cf%84%ce%bf%cf%8d%ce%ba%ce%b1

Αλεξάνδρα, θα θέλαμε να ξεκινήσουμε τη συζήτησή μας με τα πρώτα βήματα ενός επαγγελματία. Ποια είναι, λοιπόν, τα πρώτα βήματα που πρέπει να κάνει ένας επαγγελματίας, στον χώρο του τουρισμού, για να ξεκινήσει την προβολή του προϊόντος/υπηρεσίας του;
Καταρχήν πρέπει να ξέρει τι θέλει να κάνει και που θέλει να φτάσει και να έχει στο μυαλό του ένα όραμα. Θα πρέπει μετά να μελετήσει και ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτού που προσφέρει. Για παράδειγμα αν είναι ένα δωμάτιο, είναι κάτι το οποίο είναι σχετικά απλό ή θέλει να το προωθήσει σαν κάτι… πιο boutique; Πρέπει να σκεφτεί ποια είναι τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά που θα συνοδεύουν το προϊόν. Επίσης, εάν είναι πχ εστιατόριο τι είδους θέλει να δείξει ότι είναι. Θα έχει λίγο πιο ιδιαίτερα φαγητά ή θα είναι μια μεσογειακή απλή κουζίνα;

Δηλαδή θα πρέπει να μπει λίγο και στην θέση του επισκέπτη;
Ακριβώς. Έτσι θα μπορέσει να αποτυπώσει και λίγο καλύτερα τα χαρακτηριστικά του προϊόντος/υπηρεσίας του. Μετά θα πρέπει να δει ποιους φαντάζεται να έρχονται να αγοράζουν. Έτσι θα καταλάβει σιγά σιγά ποια είναι ο ομάδα στόχος του. Είναι άντρες ή γυναίκες; είναι ζευγάρια; Είναι μικρότερης ηλικίας γενικά;

Για παράδειγμα αν εγώ είχα ένα κατάστημα όπου πωλούσα σπιτικό φαγητό, μαρμελάδες κτλ, πιο πιθανό είναι μια γυναίκα ή ένα ζευγάρι η οποίοι είναι από 40 χρονών και πάνω να έρθουν να αγοράσουν. Οπότε θα πρέπει να δω τελικά ποιους περιμένω να αγοράσουν το προϊόν μου. Και μετά θα πρέπει να σκεφτώ όλο το πακέτο, πως μπορεί να γίνει μια εμπειρία για τον επισκέπτη. Γιατί, ουσιαστικά πλέον μιλάμε για εμπειρίες και όχι για προϊόντα η υπηρεσίες.

Τα δωμάτια, ή το εστιατόριο όταν λέμε εμπειρία πως το αντιλαμβανόμαστε;
Ακόμα και για ένα δωμάτιο πρέπει να σκεφτεί ποια είναι τα πρόσθετα χαρακτηριστικά που μπορεί να του δώσει. Για παράδειγμα κάποια κεράσματα extra, να τα βρει κάποιος με το που μπαίνει στο δωμάτιο. Επίσης στο παράδειγμα με τα σπιτικά φαγητά τι άλλο μπορεί να δώσει; Για παράδειγμα ένα μικρό βαζάκι με μέλι σαν κέρασμα, ούτως ώστε να μπορεί να θέλει αυτός ο άνθρωπος να ξαναεπισκεφτεί το μέρος.

Αρκεί να οργανώσεις πώς να προβάλεις κάτι, να περιγράψεις σε ένα site ή ένα φυλλάδιο την εμπειρία που θα προσφέρεις, να κάνεις τα κεράσματα, κτλ, για να αφεθείς μετά, στον τρόπο που το έχεις σχεδιάσει και χτίζεις την εικόνα προς τα έξω;
Είναι πολλά αυτά που καταφέρνεις κάνοντας μια πολύ καλή τοποθέτηση. Η αλήθεια είναι όμως ότι εάν δεν υπάρχει η ποιότητα και το προσωπικό στοιχείο του καθενός δεν μπορούν αυτά να έχουν συνέχεια. Ιδιαίτερα στα νησιά οι επαναλαμβανόμενες αγορές επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες.

Εμείς πρέπει να ξέρουμε ότι κατά την διάρκεια της παραμονής τους στο νησί έχουμε δώσει όσον το δυνατόν την καλύτερη ποιότητα και να έχουμε βάλει και το προσωπικό μας στοιχείο.

Γιατί τελικά αυτό που μετράει περισσότερο είναι το service και η φιλοξενία που θα νιώσει ο επισκέπτης, που σε συνδυασμό με μια πολύ καλή συνεχή ποιότητα έχουμε πολύ μεγάλη πιθανότητα όχι απλά να κερδίσουμε τον επισκέπτη αλλά να συνεχίσουμε να τον φέρνουμε ξανά και ξανά.

Ας πούμε ότι κάποιος έχει ενοικιαζόμενα δωμάτια και δεν έχει μπει στην διαδικασία να φανταστεί σε ποιους απευθύνεται ακολουθώντας λίγο πολύ το πρότυπο που ακολουθούν οι περισσότεροι. Πως μπορεί να διαλέξει αυτούς τους οποίους θα απευθυνθεί για να προωθήσει τα δωμάτια του και πως θα διαλέξει τα μέσα με τα οποία θα τα προωθήσει;
Πραγματικά θεωρώ πολύ σημαντικό να αρχίζει να σκέφτεται λίγο πιο στρατηγικά για αυτό που θα προσφέρει γιατί είτε καταλήξει κάπου είτε δεν καταλήξει η διαδικασία σκέψης αυτή, θα έχει σίγουρα κάποιο όφελος. Οι πιο εύκολες λύσεις όμως είναι και κάποιες που δεν έχουν κόστος και μπορεί κάποιος πολύ εύκολα να μπει στην διαδικασία να δημιουργήσει. Με μια σελίδα στο facebook πχ θα μπορούσε κάποιος πολύ εύκολα να δείξει σε μια πάρα πολύ μεγάλη μερίδα πληθυσμού ποιο είναι το προϊόν του, τι προσφέρει και ποια είναι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του βάζοντας πχ φωτογραφίες με επισκέπτες, εκφράσεις η μαρτυρίες προηγουμένων καταναλωτών ή επισκεπτών κ.α.

Υπάρχουν και οι ιστοσελίδες των δήμων και των επιμελητηρίων όπως το επιμελητήριο Κυκλάδων που έχει την τουριστική πύλη. Εσείς θεωρείτε σημαντικό να έχεις και μια καλή παρουσία σε αυτούς τους χώρους;
Πάρα πολύ σημαντικό γιατί είναι ο Νο1 προορισμός που θα ψάξεις πριν πας. Αλλά επίσης σημαντικό θεωρώ ο επισκέπτης να έχει στα χέρια του και ένα έντυπο υλικό όταν θα φτάσει, όπου εκεί θα μπαίνουν πχ κάποιοι τοπικοί παραγωγοί με τα προϊόντα τους, καταλύματα, πιθανά μονοπάτια πεζοπορίας και να είναι έτσι ένα ολιστικό φυλλάδιο το οποίο θα περιγράφει ουσιαστικά και την εμπειρία του ταξιδιώτη που μπορεί να έχει μέσα στο νησί.

Ποιες λέξεις κλειδιά θα λέγατε σε κάποιον που θέλει να προβάλει τις υπηρεσίες του και να προσελκύσει πελάτες;
Νο1 το προσωπικό του στοιχείο. Το να δημιουργήσεις στον επισκέπτη μια αξέχαστη εμπειρία νομίζω ότι είναι η συνταγή για μια επαναλαμβανόμενη επίσκεψη στο νησί.

Έπειτα η ποιότητα σίγουρα. Δεν θα πρέπει να διακινδυνεύσουμε να χαλάσουμε την ποιότητα γιατί οι καταναλωτές είναι πάρα πολύ υποψιασμένοι και δεν χαρίζουν. Με τα reviews που γίνονται, εύκολα μπορεί κάποιος να βρει μια κακή εμπειρία που μπορεί να δημιουργήσει κακό όχι μόνο στον έμπορα άλλα ακόμα και στο νησί αν είναι πολύ περιορισμένες οι επιλογές.

Έχετε στην εταιρεία ξένους που θέλουν να δουν φύση να χαλαρώσουν και να ζήσουν κυριολεκτικά μια απόδραση;
Οι ξένοι το θέλουν αυτό πάρα πολύ. Για πεζοπορίες και για να κάνουν πράγματα που θα τους φέρει γενικά πιο κοντά με την φύση. Όλο αυτό τους ελκύει και τους μαγεύει και σίγουρα και η Κύθνος με τις τόσες πολλές παραλίες και το περιβάλλον πρέπει να το αξιοποιήσει. Για να πετύχουν όμως όλα αυτά θα πρέπει να υπάρχει συνεργασία, ομαδικό πνεύμα, αλληλεγγύη και ένα κοινό όραμα στους εμπόρους του νησιού.
Ναι μεν είναι δύσκολο αλλά σίγουρα είναι πολύ σημαντικό και για αυτό βοηθούν και όλα αυτά τα οποία κάνετε και εσείς στις περιοχές αυτές για να ανοίξει η συζήτηση και σιγά σιγά να κοιτάμε όλοι την ίδια σελίδα. Είναι πολύ σημαντικό τελικά να ξεφυλλίζουμε το βιβλίο αλλά κάποια στιγμή να βρεθούμε όλοι στην ίδια σελίδα και να ξεκινήσουμε να κάνουμε μια συζήτηση σε αυτήν για το τι θέλουμε να πετύχουμε.

Ευχαριστούμε πάρα πολύ!

Οι ιδρυτές του Ιmpact Hub Athens για το ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς: Ευκαιρίες κοινωνικής επιχειρηματικότητας σε ένα νησί

Η Φαίη και η Σοφία από την ΑΕΛΙΑ συναντήθηκαν με τη Σόφη Λάμπρου και το Δημήτρη Κοκκινάκη, ιδρυτές του Impact Hub Athens και συζήτησαν μαζί τους για το Impact Hub αλλά και για τις δυνατότητες κοινωνικής επιχειρηματικότητας σε ένα νησί. Στόχος της συζήτησης: να εμπνεύσουν τους επαγγελματίες του δικτύου του ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς.

impacthub

Με απλό και σαφή τρόπο η Σόφη και ο Δημήτρης μας εξηγούν αρχικά τι είναι ο οργανισμός Impact Hub και πώς προωθεί τις πρωτοβουλίες που έχουν κοινωνικό όφελος και προωθούν την κοινωνική αλλαγή ενώ μας επισημαίνουν την ωφέλεια για τα μέλη του Impact Hub Athens από την ανταλλαγή γνώσεων και ιδεών και από τις συνέργειες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Impact Hub.

Στη συνέχεια, οι δύο ιδρυτές του Impact Hub Athens μας αναδεικνύουν δυνατότητες για εγχειρήματα κοινωνικής επιχειρηματικότητας που μπορεί να έχουν αντίκτυπο σε ένα νησί, με βάση τις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει, παρουσιάζοντας ενδιαφέροντα παραδείγματα.

Η συζήτηση με τη Σόφη και το Δημήτρη έγινε στο συνεργατικό χώρο που διαχειρίζεται το Impact Hub Athens, βιντεοσκοπήθηκε και από την ομάδα του ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς δημιουργήθηκε το σύντομο βίντεο που ακολουθεί:

ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς: Mastiha Shop, ένας συνεταιρισμός ετών δημιουργεί μία δυναμική εξαγωγική επιχείρηση

Πώς ένας συνεταιρισμός με μεγάλη ιστορία οργάνωσε και ανέπτυξε μία δυναμική επιχείρηση με σύγχρονο προφίλ, καινοτόμα προϊόντα και εξαγωγική δραστηριότητα; Ποια είναι τα μυστικά της επιτυχίας της επιχείρησης των Mastiha Shops; Τι είναι αυτό που οδήγησε το συνεταιρισμό των μαστιχοπαραγωγών Χίου να προχωρήσει στην ίδρυση της ανώνυμης εταιρίας Mediterra ΑΕ που δημιούργησε και διαχειρίζεται τα Mastiha Shops; Πώς επιτυγχάνεται η συνεχής ανάπτυξη της επιχείρησης;

Η Σοφία και η Φαίη από το ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς συνάντησαν το Γιάννη Μανδάλα, Διευθυντή της Mediterra ΑΕ στα γραφεία της εταιρείας στην Αθήνα, μίλησαν μαζί του και βιντεοσκόπησαν τη συνέντευξη που ακολουθεί:

Αέλια-Επινήσια Ηώς: Πετσέτες θάλασσας με ελληνική γυναικεία υπογραφή από την εταιρία Sun of a beach

Πώς η παραλία μπορεί να εμπνεύσει και την μόδα; Πώς είναι να τολμάς και να εισάγεις την μόδα εκεί που κανείς άλλος δεν το είχε σκεφτεί; Πώς είναι να ξεκινάς κάτι καινούριο μέσα στην κρίση; Πώς είναι για μία νέα μητέρα με δύο παιδιά να επανέρχεται δυναμικά στην επαγγελματική ζωή μετά από μία σύντομη παύση και να ξεκινάει μία δική της επιχείρηση;

Ο Πέτρος και η Φαίη από το ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς συνάντησαν στα γραφεία της Εταιρείας την Έλλη Ρούντου τη μία από τις δύο εταίρους της επιχείρησης «Sun of A Beach», μίας επιχείρησης που έβαλε σε καταστήματα μόδας σε όλο τον κόσμο τις πετσέτες θαλάσσης, μίλησαν μαζί της και βιντεοσκόπησαν τη συνέντευξη που ακολουθεί:

Αέλια-Επινήσια Ηώς: Ο συνεταιρισμός Θες Γάλα αλλάζει τα δεδομένα και εμπνέει

Τον  Οκτώβριο του 2013, εάν κανείς επισκεπτόταν τον νομό της Λάρισας θα βρίσκονταν μπροστά σε ένα μάλλον περίεργο θέαμα. Εκατοντάδες Λαρισαίους να στέκονται στην ουρά αυτόματων πωλητών φρέσκου γάλακτος.

%ce%b1%cf%85%cf%84%cf%8c%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%80%cf%89%ce%bb%ce%b7%cf%84%ce%ae%cf%82-%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%b1%ce%ba%cf%84%ce%bf%cf%82

Ήταν η αρχή για μια ξέφρενη ανοδική πορεία ενός συνεταιρισμού, που ξεκίνησε αρχικά σαν μια ιδέα τεσσάρων παραγωγών γάλακτος και σήμερα έχει φτάσει να έχει οργανώσει περισσότερες από 50 φάρμες γαλακτοπαραγωγής σε Θεσσαλία και Μακεδονία, να συνεργάζεται με περίπου 100 συνεταιριστές παραγωγούς και να παράγει περίπου το 10% της πανελλαδικής παραγωγής!

Μιλάμε φυσικά για τον συνεταιρισμό Θες Γάλα. O κ. Ανδρέας Χαρδαλούπας, υπεύθυνος επικοινωνίας στον Συνεταιρισμό, μίλησε στην Αέλια για το πώς μια ομάδα ανθρώπων κατάφερε να αναβιώσει ουσιαστικά την χαμένη έννοια του Συνεταιρισμού στην Ελλάδα, αλλάζοντας τα δεδομένα που ίσχυαν μέχρι τότε, όχι μόνο στον κλάδο της γαλακτοβιομηχανίας, αλλά και σε ολόκληρο τον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα της οικονομίας.

 Ευχαριστούμε καταρχάς που ήρθατε και να ξεκινήσουμε λέγοντας ότι συνήθως όταν μιλάμε για συνεταιρισμό στην Ελλάδα μας έρχονται λέξεις στο μυαλό όπως χρεοκοπία, διαφθορά, παρακμή… Εσείς όμως σαν συνεταιρισμός φαίνεται να εκπροσωπείτε τις ακριβώς αντίθετες έννοιες, για αυτό θα θέλαμε αρχικά να μας πείτε πως καταφέρατε να ενώσετε τις δυνάμεις των Θεσσαλών παραγωγών για να δημιουργήσετε τον συνεταιρισμό του Θες Γάλα;

Ο συνεταιρισμός  Θες Γάλα ξεκίνησε όταν οι ίδιοι οι παραγωγοί (τέσσερα άτομα στην αρχή) είχαν μια αρχική ιδέα,  λόγου των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν ο καθένας ξεχωριστά στον κλάδο της αγελαδοτροφίας και κατάφεραν να δουν λίγο πιο μπροστά στο μέλλον. Ότι δηλαδή, από το να αντιμετωπίζουν ο καθένας τα προβλήματα του μεμονωμένα και ξεχωριστά, ενώθηκαν μεταξύ τους για να τα αντιμετωπίσουν σε μια κοινή συλλογική προσπάθεια.

Έτσι ξεκίνησε η αρχική ιδέα από 4-5 παραγωγούς οι οποίοι στην πορεία έγιναν 15 μετά 30 και τώρα πλέον 100 περίπου από την Θεσσαλία και την Μακεδονία. Είναι και οι 2 περιοχές που κατέχουν το μεγαλύτερο ποσοστό παραγωγής αγελαδινού γάλακτος στην χώρα μας (80-90% παράγεται από την Λαμία, Βόλο και προς τα πάνω).

Τώρα όσον αφορά αυτό  που αναφέρατε για την άποψη που έχουν πολλοί για τους συνεταιρισμούς στην Ελλάδα είναι αληθές και όχι άδικα δυστυχώς.  Τις προηγούμενες δεκαετίες ενώ είχαμε το παράδειγμα του συνεταιρισμού στα Αμπελάκια όπου ουσιαστικά ήταν η πρώτη ένωση ανθρώπων που ήταν στην σωστή κατεύθυνση, στην πορεία όλο αυτό κάπου χάθηκε. Οι βασικές έννοιες και αρχές του τι σημαίνει συνεταιρισμός και του συνεταιρίζεσθαι χάθηκαν γιατί  πολλοί θεώρησαν τους συνεταιρισμούς ως μέσα, είτε για προσωπική προβολή, είτε για να κάνουν κομματικές διευκολύνσεις, είτε για να κάνουν  αθώες προσλήψεις.

Από την άλλη υπήρξε και η νοοτροπία ότι εμείς που είμαστε οι συνεταιριστές ξέρουμε και τα πάντα όπως προγραμματισμό, μάρκετινγκ, οικονομικά κ.τ.λ. οπότε δεν δίνονταν βάση και στην σωστή στελέχωση τους. Όλα αυτά δημιούργησαν ένα πλαίσιο που πολλοί συνεταιρισμοί χρεοκόπησαν και στον κόσμο πέρασε αυτή η κακή αντίληψη για τους συνεταιρισμούς.

Για εμάς λοιπόν, το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε σαν εταιρία Θες Γάλα, ήταν να πείσουμε τους υπόλοιπους να στηρίξουν αυτήν την προσπάθεια και να αποδείξουμε στους συνεργάτες μας αλλά και γενικά στην αγορά, ότι είμαστε κάτι διαφορετικό από όλο αυτό που περιγράψαμε μέχρι τώρα.

%ce%b1%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%ad%ce%b1%cf%82-%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%b1%ce%bb%ce%bf%cf%8d%cf%80%ce%b1%cf%82

 Αυτές τις προκλήσεις και τις δυσκολίες  που αναφέρατε από το εξωτερικό περιβάλλον, πως τις αντιμετωπίσατε στο ακέραιο και πώς πείσατε ότι εμείς είμαστε μια υγιείς επιχείρηση παρόλο που είμαστε συνεταιρισμός;

Ξέρετε, κάτι που λέμε και πολύ συχνά μεταξύ μας είναι ότι κάναμε τα αυτονόητα… Δηλαδή αυτά που θεωρούνται αυτονόητα στον υπόλοιπο κόσμο εδώ και πολλές δεκαετίες και δεν γίνονταν στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια, εμείς τα κάναμε…

Ποια είναι τα αυτονόητα; Δημοσιεύσαμε ισολογισμό. Όσο περίεργο και αν ακούγετε είμαστε ένας από τους 4 ή 5 συνεταιρισμούς στην Ελλάδα που δημοσιεύουν ισολογισμό! Έχουμε ορκωτούς λογιστές, έχουμε διαφάνεια με γενικές συνελεύσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα και όχι μόνο από αυτό που ορίζει ο νόμος για μια φορά το χρόνο. Όλα τα μέλη του συνεταιρισμού ενημερώνονται και λαμβάνουν μέρος στις αποφάσεις. Δεν γίνονται προσλήψεις αθρόες, αλλά μόνο στοχευμένα. Δεν υπάρχει επιρροή από κομματικά γραφεία.

Όλα αυτά έδειξαν στις εταιρίες της αγοράς στις οποίες απευθυνόμαστε πλέον, ότι είμαστε σοβαροί στις πληρωμές μας, έχουμε μια σωστή και ορθή διαχείριση και μιλάμε με ανθρώπους που μπορούν να καταλάβουν ο ένας τον άλλον.

Θα ήθελα αν γίνεται να μείνουμε λίγο ακόμα στην αρχή του όλου εγχειρήματος και να σας ρωτήσω ποια ήταν η μεγαλύτερη ανάγκη που σας έσπρωξε στην δημιουργία του συνεταιρισμού;

Μέχρι τότε αυτό που συνέβαινε στο τομέα της αγροτικής ανάπτυξης  και ειδικότερα στον κλάδο της αγελαδοτροφίας ήταν ότι ο κάθε παραγωγός ήταν αδύναμος να αντιμετωπίσει όχι μόνο τις καθημερινές προκλήσεις αλλά και όλους αυτούς τους “παίχτες” της αγοράς γάλακτος που δραστηριοποιούνταν χρόνια τώρα.

Μέχρι και πριν από το Θες Γάλα δεν υπήρχαν συμβόλαια για την διάθεση του γάλακτος. Όσο και να φαίνεται απίστευτο η συμφωνία που είχε ένας παραγωγός με μια Χ γαλακτοβιομηχανία ήταν προφορική. Αυτά όπως καταλαβαίνετε τις περισσότερες φορές δεν τηρούνταν, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί όχι μόνο να μην ξέρουν πόσο και πότε θα πληρωθούνε, αλλά να έχουν συμφωνήσει μια τιμή και να τους έρχεται ένα τιμολόγιο πολύ παρακάτω.

Ένα δεύτερο κομμάτι είναι ότι όταν είσαι μόνος σου σε μια αγορά, όπως είναι οι ζωοτροφές, εκεί οι τιμές οι οποίες θα πάρεις για να αγοράσεις το προϊόν είναι πολύ πιο χαμηλές από ότι αν κάνεις μαζικές παραγωγές.

Και ένας τρίτος λόγος είναι ότι όλοι αυτοί οι νέοι άνθρωποι, που μπορεί να βρήκαν μια φάρμα από τον πατέρα τους και να μπήκαν στην διαδικασία να εξελίξουν αυτήν την επιχείρηση, είδαν ότι το να κατεβαίνουν στα μπλόκα και να χύνουν το γάλα στις εθνικές οδούς ζητώντας από το κράτος να  λύσει όλα τους τα προβλήματα με κάποιο μαγικό ραβδί,  οδηγούσε σε πλήρη αδιέξοδο.

Αυτή ήταν και όλη η ατμόσφαιρα περίπου από το 2008 μέχρι το 2010 που γινόντουσαν αυτές οι ζυμώσεις όσον αφορά την ίδρυση του Θες Γάλα.

 Παρόλαυτα εσείς έχετε καταφέρει και έχετε δημιουργήσει και αναπτύξει ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης μεταξύ των παραγωγών σας. Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να διαχειριστείτε στην αρχή λίγα  όπως είπατε και τώρα 100+ παραγωγούς και να βάλετε ένα κοινό στρατηγικό στόχο πάνω από τις φάρμες τους;

Δεν ήταν καθόλου εύκολο, δεν είναι αυτή την στιγμή που μιλάμε και δεν θα είναι και στο μέλλον. Κάτι το οποίο έχει πει πολλές φορές και ο πρόεδρος του Θες Γάλα είναι ότι παρόλο που οι καταναλωτές και το ευρύ κοινό μας γνώρισε με τους αυτόματους πωλητές  γάλακτος, για εμάς η μεγαλύτερη καινοτομία είναι η ίδρυση και η συνέχιση της λειτουργίας του συνεταιρισμού σε αυτά τα υγιή πρότυπα.

Είναι πραγματικά πάρα πολύ δύσκολο 100 άνθρωποι-επιχειρήσεις να μπορούν να βρουν κοινούς στόχους και αυτό είναι για εμάς μια καθημερινή πρόκληση. Και οι 55 φάρμες που εκπροσωπούν οι 100 παραγωγοί μας έχουν καταλάβει ότι μέσα από τον συνεταιρισμό μπορούν να ατενίσουν το μέλλον με λίγη μεγαλύτερη αισιοδοξία από ότι ο καθένας μόνος του ξεχωριστά.

Διαβάστε το δεύτερο μέρος της συνέντευξης εδώ

Paths of Greece: O Φοίβος Τσαραβόπουλος μιλάει στο Επινήσια Ηώς για τα μονοπάτια της Ελλάδας

Ποιος μπορεί να αρνηθεί ότι τα φυσικά μονοπάτια της Ελλάδας κρύβουν κρυμμένους θησαυρούς με μαγευτικά τοπία που κόβουν την ανάσα, κρυμμένα αξιοθέατα που αξίζει κάνεις να επισκεφτεί, τεράστια ποικιλία χλωρίδας και πανίδας για τους λάτρεις της φύσης και την αίσθηση της περιπέτειας και ανακάλυψης;

paths-of-greece-amorgos

Ένας πλούτος που είναι κανείς να απορεί γιατί μέχρι πρότινος έμενε σχεδόν πλήρως αναξιοποίητος χωρίς εύκολη πρόσβαση και επαρκή σηματοδότηση. Το πρόβλημα αυτό εντόπισε ένας νέος, φιλόδοξος και δραστήριος νέος με αστείρευτη αγάπη για την φύση και την φυσική ομορφιά της Ελλάδας.

Πρόκειται για τον Φοίβο Τσαραβόπουλο που μίλησε στην Αέλια για το πώς αποφάσισε να δώσει πνοή σε αυτά τα μονοπάτια και να θέσει τα θεμέλια για να μια νέα μορφή τουρισμού στην Ελλάδα με την νεοσύστατη Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση “Path of Greece”.

Ευχαριστούμε καταρχάς που είστε μαζί μας και θα ήθελα να ξεκινήσουμε λέγοντας μας λίγα πράγματα σχετικά με τι είναι και πως προέκυψε το Paths of Greece.
Προέκυψε εθελοντικά. Πηγαίνοντας στα Κύθηρα για διακοπές, κάποια στιγμή μετέφρασα εκεί μια ιστοσελίδα και είδα για κάτι μονοπάτια τα οποία μου κίνησαν την περιέργεια για να πάω να τα εξερευνήσω.

Κλειστά μονοπάτια με δύσκολη πρόσβαση και καμία σηματοδότηση, οπότε βρήκα κάποια τοπικά ιδρύματα και τους είπα αν θέλουν να βρούμε χρηματοδοτήσεις για να τα φτιάξουμε. Έψαξα και εγώ να δω ποιες είναι οι πρακτικές, διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα για τις σημάνσεις των μονοπατιών, την οργάνωση των δικτύων κτλ και έτσι κάναμε εθελοντικά ένα πρώτο βήμα για την δημιουργία μονοπατιών στα Κύθηρα.

Στο διάστημα αυτό με βρήκε και μια περιβαλλοντική οργάνωση και μου ζήτησε να συνεργαστούμε σε ένα πρόγραμμα και σύντομα οι δρόμοι μας πήραν τελείως διαφορετική κατεύθυνση. Εκεί είναι που ξεκίνησα να ασχολούμαι και επαγγελματικά με το Paths of Greece.

Σας καλεί ο δήμος ή κάποια τοπική κοινότητα για να φτιάξετε το δίκτυο με τα μονοπάτια;
Ναι, ουσιαστικά δεν πάμε εμείς σε ένα μέρος, αλλά περιμένουμε να μας καλέσουν και αυτό δείχνει ότι ήδη υπάρχει κάποια ωριμότητα σχετικά με την θέληση να γίνουν τέτοια μονοπάτια. Αυτό που κάνουμε δηλαδή είναι ότι πηγαίνουμε σε ένα τόπο και κοιτάμε καταρχάς να δούμε αν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη ενός μονοπατιού εκεί, δηλαδή αν έχει τα φυσικά, πολιτισμικά, ιστορικά και λοιπά προσόντα.

Σε δεύτερο στάδιο και αν δούμε ότι γίνεται, συμφωνούμε με την οργάνωση που μας έχει καλέσει και επιλέγουμε να σχεδιάσουμε ένα δίκτυο από εύκολα και προσβάσιμα μονοπάτια, τα οποίο θα είναι ικανά από μόνα τους να προσελκύσουν πεζοπόρους τουρίστες.

paths-of-greece

Σε αυτήν την προσπάθεια που κάνετε συναντάτε δυσκολίες είτε από τις τοπικές αρχές με τις οποίες έρχεστε σε επαφή είτε από τους ντόπιους κατοίκους;
Στην πρώτη επίσκεψη προσπαθούμε όταν πηγαίνουμε να κάνουμε κάποιες δράσεις διαβούλευσης για να μπορέσουμε, όταν έχουμε ήδη καταλήξει στο ποιο περίπου θα είναι το δίκτυο, να το παρουσιάσουμε και να έχουμε και κάποιες γνώμες από ανθρώπους που γνωρίζουν τον τόπο τους αρκετά καλά.

Εκεί λοιπόν έχουμε κάποιες ενστάσεις μερικές φορές ως προς την χάραξη των διαδρομών και υπάρχουν ερωτήσεις που ακούμε συχνά όπως «αν κάνετε μονοπάτι θα χάσω το χωράφι μου;» Ή «αν γίνει δίκτυο με το μονοπάτι, δεν θα μπορούμε να χτίσουμε ξενοδοχεία;» και διάφορα άλλα τέτοια τα οποία θα τα χαρακτήριζα μύθους.

 Υπάρχει καθόλου ο φόβος να μοιράζεστε ανοιχτά τις σκέψεις με τους συνεργάτες σας, με την έννοια ότι κάποιος μπορεί να κλέψει είτε τεχνογνωσία είτε ιδέες για να πάει να κάνει κάτι δικό του ανταγωνιστικά;
Αυτό είναι πολύ σημαντικό που λες και μπορώ να πω ότι μου έτυχε κιόλας. Αυτό όμως που έχω καταλάβει είναι ότι εν τέλει το μόνο σημαντικό συστατικό της επιτυχίας δεν είναι να γνωρίζεις ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά για να ανταγωνιστείς κάποιον με αυτά. Θέλει σίγουρα όμως προσοχή ως προς ποια πράγματα μοιράζεσαι. Είμαι υπέρ της πολύ ανοιχτής συζήτησης, ο καθένας όμως να είναι ειδικός σε κάποιον τομέα, τον οποίο να προσπαθεί να βελτιώσει περισσότερο.

 Άρα πέρα από τις τεχνικές γνώσεις που έχει κάποιος μιλάμε και ενδεχομένως για κάποια προσωπικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν κάποιοι για να είναι αξιόπιστοι σε ότι αφορά τις συνεργασίες;
Το βασικότερο για την δικιά μας δουλειά είναι το όραμα. Δηλαδή του να αντιλαμβάνεσαι πλήρως τι κάνεις.

Αυτό το όραμα δηλαδή που έχει ο καθένας, που για εμένα είναι το να προσπαθείς να φτιάξεις βιώσιμα πράγματα που θα έχουν νόημα για τον τόπο και για το μέλλον του, είναι το βασικότερο συστατικό για να υπάρχει και σωστή επικοινωνία μεταξύ των συνεργατών μου.

Από εκεί και πέρα η συνέπεια και η εργατικότητα είναι πάρα πολύ βασικά στοιχεία και επίσης να μην φοβάσαι να μπεις και μέσα οικονομικά, αν είναι να έχεις την καλύτερη δυνατή ποιότητα σε αυτό που θα δώσεις.

Στην Ελλάδα βέβαια υπάρχει και η νοοτροπία ότι αν αποτύχεις σε κάτι είσαι «αποτυχημένος» ενώ στο εξωτερικό που τα πράγματα είναι διαφορετικά λένε ότι όσες πιο πολλές φορές αποτύχει κάποιος τόσο καλύτερα.
Τείνω να συμφωνήσω αρκετά και στην Ελλάδα μάλλον πριν καν προσπαθήσεις κάτι, άσχετα από το αν θα αποτύχεις, σε θεωρούν αποτυχημένο. Υπάρχουν βέβαια προσπάθειες οι οποίες τις βλέπεις εξαρχής ότι είναι λίγο στα τυφλά. Σημασία έχει όμως να δεις και λίγο πιο μπροστά στις γενικές τάσεις που υπάρχουν στην αγορά.

Χρειάζεται πολύ δουλειά και να μην απογοητεύεσαι ακόμα και από σοβαρά πράγματα. Κάποιες φορές μπορεί να πηγαίνεις πολύ ψηλά και κάποιες άλλες να κατεβαίνεις κάτω από το μηδέν, όπου πιάνεις πραγματικά πάτο και λες ως εδώ ήταν. Εκεί θέλει το θάρρος να συνεχίσεις, για να ξαναπάς προς τα πάνω και αν αυτό που κάνεις έχει ποιότητα, γιατί αυτό είναι ίσως και το πιο βασικό από όλα, το σίγουρο είναι ότι θα ξανασηκωθείς.

paths-of-greece-alonisos

 Θα προτείνατε σε κάποιον που έχει ένα χόμπι να δει πως αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε κάποια επιχειρηματική δραστηριότητα;
Σε πρώτη φάση θα έλεγα κανείς να μην απασχοληθεί σε κάτι κατά αποκλειστικότητα. Δηλαδή όσον αφορά και στο ρίσκο που λέγαμε πριν, να μην βάλει όλο του τον κόπο και τα χρήματα σε μια προσπάθεια, αλλά να το αναπτύξει σταδιακά.

Επίσης, αν κάποιος έχει ένα χόμπι, ειδικά όσον αφορά στον τουρισμό και προσπαθήσει να το κάνει επιχειρηματικό είναι πολύ βασική η εξωστρέφεια. Δηλαδή να δεις ποιοι άλλοι το έχουν προσπαθήσει, που φτάσανε και τι λάθη ενδεχομένως έκαναν. Θα πρότεινα όμως να κάνουν κάτι πρωτότυπο που έχει να κάνει με τον τόπο τους και όταν έρθει ο ξένος να το δει,θα είναι σαν έχει ζήσει μια εμπειρία.

 Αν γυρνούσατε τον χρόνο πίσω αλλά έχοντας υπόψη όλα αυτά που έχετε περάσει, όλες τις δυσκολίες που έχετε συναντήσει, θα αλλάζατε κάτι ή θα συνεχίζατε με την ίδια πορεία;
Καταρχάς το ταξίδι αυτό που έχω κάνει τόσο καιρό μέσα από αυτήν την δουλειά είναι πάρα πολύ ωραίο και δεν θα άλλαζα κάτι από αυτά που έχω δει μέχρι τώρα. Ίσως κάποιες συνεργασίες να τις έκανα νωρίτερα ώστε να είχαμε μπορέσει να λειτουργήσει νωρίτερα ως ομάδα. Γιατί όπως λέει και το γνωστό ρητό το «αν θέλεις να πας γρήγορα πήγαινε μόνος σου αλλά αν θες πας μακριά πήγαινε μαζί άλλους».

Ό,τι και αν κάνει κανείς,αν το αγαπά και το πιστεύει και δεν το κάνει απλά διεκπεραιωτικά για να βγάλει τα ως προς το ζην, νομίζω ότι μπορεί να αποφέρει πάρα πολλά πράγματα.

Χρειάζεται φαντασία, όραμα και αγάπη για ό,τι και αν κάνεις και για την ποιότητα σε αυτό που παρέχεις. Μόνο έτσι μπορεί κανείς να πάει μακριά και να μην φοβηθεί το ταξίδι για την γνωστή Ιθάκη του Καβάφη, ώστε να καταλάβει τελικά ότι ο στόχος του ήταν το να έχει ένα πολύ πλούσιο ταξίδι όποιο και αν είναι το τέλος του.

Anassa Organics: Ένα πρότυπο επιχείρησης στον αγροδιατροφικό τομέα, συνέντευξη για το πρόγραμμα Επινήσια Ηώς

Παρόλο που οι δύο ιδρύτριες της επιτυχημένης εταιρείας αφεψημάτων από βιολογικά αρωματικά φυτά για αφεψήματα (Γιάννα Ματθαίου και Αφροδίτη Φλώρου) όταν ξεκίνησαν δεν είχαν στο παρελθόν δραστηριοποιηθεί στην αγορά στην οποία ήθελαν να εισέλθουν, η επιμονή, η διαπραγματευτική ικανότητα, η οργανωτικότητα αλλά και η αλληλοσυμπληρωματικότητα μεταξύ της Αφροδίτης και της Γιάννας, μία χημεία πάθους και ορθολογισμού ήταν καταλυτικά για να επιτύχουν.

sohoritis-anassa-portraits-hi-res-07

Το πετυχημένο μείγμα στοιχείων της προσωπικότητας τους  οδήγησε να κάνουν την ιδέα τους πραγματικότητα για τη δημιουργία ενός μοναδικού στο είδος του ελληνικού προϊόντος.

Ο Πέτρος και η Φαίη από την ΑΕΛΙΑ είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν με την Γιάννα Ματθαίου για την ιστορία της επιχείρησης, αλλά και για τα συστατικά, της μέχρι σήμερα επιτυχημένης πορείας τους όπως αποτυπώνεται παρακάτω.

 Πως ξεκίνησε η  επιχείρησή σας;

“Η Anassa Organics ξεκίνησε το 2013 εν τω μέσω κρίσης με αφετηρία τη θέληση να δημιουργήσουμε κάτι δικό μας, προσφέροντας παράλληλα καινούργιες θέσεις εργασίας  και με βασική φιλοσοφία μας, την αξιοποίηση και ανάδειξη ελληνικών πρώτων υλών και ελληνικών προϊόντων σε όλα τα πεδία.

Προτού ξεκινήσουμε την επιχειρηματική δραστηριότητα μας, πραγματοποιήσαμε έρευνα αγοράς, ταξιδεύοντας σε πολλά μέρη για να καταγράψουμε και να μελετήσουμε όλα τα προϊόντα του ανταγωνισμού και τη στρατηγική τους.  Είναι χαρακτηριστικό,  ότι στα πρώτα μας γραφεία συγκεντρώσαμε δείγματα από πολλά ανταγωνιστικά προϊόντα, από όλο τον κόσμο.

Για την γνώση του προϊόντος συνεργαστήκαμε με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το ΕΘΙΑΓΕ που μας παρείχαν συμβουλευτική υποστήριξη για τα προϊόντα μας, για τα ζητήματα διασφάλισης ποιότητας, για τη δημιουργία των μειγμάτων μας και για τη συνεργασία με παραγωγούς για την ανεύρεση της καλύτερης ποιοτικά πρώτης ύλης.

anasa-tea

 Σε ποιες αγορές στοχεύετε

“Την πρώτη χρονιά στοχεύαμε σε ξένες αγορές αλλά είδαμε ότι η ανταπόκριση και στην Ελλάδα ήταν μεγάλη. Έτσι αποφασίσαμε να διαθέσουμε τα προϊόντα μας και στην ελληνική αγορά καθώς παράλληλα επιδιώξαμε να εισέλθουμε και στις ξένες αγορές.

Αυτήν την στιγμή διαθέτουμε το 40% της παραγωγής μας στην Ελλάδα και το υπόλοιπο 60% στο εξωτερικό.

Στο εξωτερικό αναζητούμε συνεχώς νέες αγορές στόχους και σε κάθε αγορά τα κατάλληλα κανάλια διανομής. Τα προϊόντα μας διατίθενται κυρίως σε καταστήματα delicatessen. Επίσης διατίθενται στα  ελληνικά Duty free, καθώς επίσης και σε μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων που διαθέτουν επιλεγμένα προϊόντα. Πολλές φορές οι στόχοι μας αλλάζουν καθώς σε κάποιες χώρες ανοίγονται νέες προοπτικές που δεν αναμέναμε, όπως για παράδειγμα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ σε άλλες χώρες όπως πχ στην Μ. Βρετανία που πολλοί θα πίστευαν ότι είναι μια μεγάλη αγορά στόχος, για το συγκεκριμένο προϊόν, ανακαλύπτουμε ότι τελικά είναι μια αρκετά κλειστή και δύσκολη αγορά.

Είδαμε επίσης πόσο μεγάλη σημασία έχουν οι διατροφικές συνήθειες σε κάθε χώρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γαλλία όπου το τσάι ή το αφέψημα μετά το γεύμα θεωρείται μέρος των καθημερινών διατροφικών συνηθειών, μετά το φαγητό οι Γάλλοι πίνουν αρκετά συχνά ροφήματα”

Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα τα οποία σας διαφοροποιούν από τον ανταγωνισμό;

Ο πυρήνας της φιλοσοφίας της επιχείρησής μας είναι η υψηλή ποιότητα του τελικού προϊόντος. Παρά το κόστος που απαιτεί η συνεχής εξασφάλιση υψηλής ποιότητας, για εμάς είναι αδιαπραγμάτευτη. Η υψηλή ποιότητα αποτελεί αναπόσπαστο και αδιαπραγμάτευτο στοιχείο της ταυτότητας του προϊόντος μας

Είναι χαρακτηριστικό ότι το μισό – σχεδόν – προϊόν που λαμβάνουμε από τους παραγωγούς καταλήγει ως φύρα καθώς ελέγχουμε και ξεχωρίζουμε κάθε φύλλο και κάθε κλωναράκι και επιλέγουμε μόνο αυτά τα οποία είναι εξαιρετικής ποιότητας. Στην πρώτη ύλη που αγοράζουμε από τους παραγωγούς γίνονται έλεγχοι και αναλύσεις από διαπιστευμένα εργαστήρια (από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο που συνεργαζόμαστε και από άλλα εξειδικευμένα εργαστήρια).

Σε αρκετές περιπτώσεις έχει τύχει να πάρουμε τελικά από 1 κιλό πρώτης ύλης μόνο κάποια γραμμάρια τελικού προϊόντος.  Επιμένουμε όμως στην ποιότητα. Άλλωστε στο τέλος όλοι την αναγνωρίζουν. Την αναγνωρίζουν ακόμα και όσοι δεν είναι καταναλωτές μας (και δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν για ένα υψηλής ποιότητας προϊόν).

Η διατήρηση της άριστης ποιότητάς αποτελεί βέβαια και μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Για να την διασφαλίσουμε συναντήσαμε και συναντούμε δυσκολίες. Στην προσπάθεια αυτή, συνεργαζόμαστε με καλλιεργητές, με άδεια και πιστοποίηση για βιολογική καλλιέργεια. Πραγματοποιούμε συστηματικά ποιοτικούς ελέγχους με αναλύσεις δειγμάτων και μεριμνούμε συνεχώς για απεντομώσεις στην πρώτη ύλη.

Στοιχείο της ταυτότητας (brand) του προϊόντος μας είναι και η ιδιαίτερη συσκευασία του, η οποία σχεδιάστηκε, έτσι ώστε και να διαφυλάσσει στο ακέραιο την υψηλή ποιότητα του προϊόντος αλλά και για να δώσει στο brand του προϊόντος μία μοναδική αισθητική που του δίνει προστιθέμενη αξία και το διαφοροποιεί από τον υπόλοιπο ανταγωνισμό.  

«Η αγάπη μας για τα ελληνικά αρωματικά φυτά και η ανάγκη να τα κάνουμε καθημερινή συνήθεια, μας έδωσε την ιδέα του πρωτοποριακού τρόπου σερβιρίσματος. Αποτελεί μια πρόταση, μια προτροπή, για ένα διάλλειμα από την έντονη καθημερινότητα, ώστε το ρόφημα να γίνεται απόλαυση και η ετοιμασία του να ανάγεται σε ιεροτελεστία. Επιπλέον έρχεται κανείς σε άμεση επαφή με τα αρωματικά βότανα, βλέπει τα χρώματά τους, απολαμβάνει το  άρωμα τους, συμμετέχει στην όλη διαδικασία, επιλέγει με φροντίδα φύλλα και καρπούς, και φτιάχνει το ρόφημά του. Έτσι για πρώτη φορά στην Ελλάδα, «παντρεύεται» η παράδοση της αναλλοίωτης γεύσης με ένα πρωτοποριακό και σύγχρονο τρόπο σερβιρίσματος.»

Αυτή ακριβώς η «ιεροτελεστία» είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που μας διαφοροποιεί από τον ανταγωνισμό.

anasa-products

 Ποιες είναι οι βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίσατε από το ξεκίνημα της επιχειρηματικής σας πορείας μέχρι τώρα;

Δυσκολίες υπήρξαν πολλές και ιδιαίτερα στην αρχή του εγχειρήματος αλλά δεν το βάλαμε κάτω. Το πρώτο εξάμηνο κάθε μέρα περνούσε από το μυαλό μας να σταματήσουμε. Ήμασταν δύο γυναίκες που έπρεπε να συνδιαλλαχθούν κυρίως με άντρες στον αγροτικό χώρο και αυτό έχει – ομολογουμένως – κάποιες δυσκολίες.. Επίσης, δεν είχαμε εμπειρία στο χώρο και έπρεπε να είμαστε συνεχώς σε επαγρύπνηση ώστε να αποφύγουμε τον κίνδυνο να μας εξαπατήσουν.

Επιπλέον, δυσκολευτήκαμε πάρα πολύ να βρούμε τους κατάλληλους εργαζόμενους, εργαζομένους με συνέπεια που να θέλουν και να μπορούν να αφοσιωθούν στη δουλειά.

Δυσκολίες συναντήσαμε για να βρούμε  το κατάλληλο συσκευαστήριο. Αυτό μας οδήγησε και στην απόφαση, να κάνουμε το δικό μας συσκευαστήριο και ήδη από τον δεύτερο χρόνο λειτουργίας της εταιρίας, προχωρήσαμε στην δημιουργία του δικού μας συσκευαστηρίου με την πολύτιμη βοήθεια που λάβαμε από το Ελληνικό Βραβείο Επιχειρηματικότητας  σε συνδυασμό με μία επιδότηση ΕΣΠΑ.

Ομολογουμένως σε αρκετά πεδία μας δυσκόλεψε στις δραστηριότητες μας το ελληνικό δημόσιο με τις δυσκολίες στις αδειοδοτήσεις και με την γραφειοκρατία του, για τις αδειοδοτήσεις ή για την επιδότηση του ΕΣΠΑ αλλά τις δυσκολίες αυτές καταφέραμε και τις αντιμετωπίσαμε

 Ποια πιστεύετε ότι είναι τα στοιχεία της επιτυχίας σας;

Η υψηλή ποιότητα και η ιδιαίτερη ταυτότητα του προϊόντος μας και η δική μας επιμονή να αντιμετωπίζουμε έντιμα τον καταναλωτή.

Παράλληλα είχαμε καλά αντανακλαστικά και την ευελιξία να προσαρμοζόμαστε στα νέα δεδομένα που προέκυπταν και να προσαρμόζουμε αντίστοιχα τους στόχους μας

Σας ευχαριστούμε πολύ και ευχόμαστε πολλές επιτυχίες στην επιχειρηματική σας πορεία!

Ο Αντώνης Φιοράκης μοιράζεται το όραμα της Incrediblue στο Πρόγραμμα ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς

Μπορεί οι διακοπές πάνω σε ένα ιστιοπλοϊκό ή σε κάποιο γιώτ να φάνταζαν κάποτε μακρινό όνειρο για όσους ονειρεύονταν την απόλυτη αίσθηση της ελευθερίας, της χαλάρωσης, της ανακάλυψης και της περιπέτειας στην θάλασσα, αλλά η ανερχόμενη νεοφυής επιχείρηση της incrediblue έχει βαλθεί να αλλάξει αυτά τα δεδομένα.

%ce%b1%ce%bd%cf%84%cf%8e%ce%bd%ce%b7%cf%82-%cf%86%ce%b9%ce%bf%cf%81%ce%ac%ce%ba%ce%b7%cf%82

Ο Αντώνης Φιοράκης, ένας από τους ιδρυτές της πρώτης διαδικτυακής πλατφόρμας www.incrediblue.com/ στην οποία ο καθένας μπορεί  να οργανώσει και να κλείσει τις διακοπές του σε σκάφος τόσο εύκολα και γρήγορα όσο και η κράτηση σε ένα ξενοδοχείο, μίλησε στην Αέλια για το πώς γεννήθηκε η ιδέα, για την εμπειρία του από την ίδρυση της εταιρείας, για τον θαλάσσιο τουρισμό στην Ελλάδα αλλά και για τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην πορεία.

Σε ευχαριστούμε πολύ που μας δέχτηκες στα γραφεία της incrediblue. Θα ήθελες να μας πεις για το αντικείμενο και την πορεία της incrediblue;

Η incrediblue είναι μια Online Πλατφόρμα για διακοπές με σκάφος. Ουσιαστικά ξεκινήσαμε σαν ιδέα το 2011. Μιλώντας με έναν καλό μου φίλο, που η οικογενειακή του επιχείρηση ήταν οι ενοικιάσεις σκαφών και ενώ μου έλεγε για το πώς δουλεύει η αγορά και για τα προβλήματα που έχει, ξαφνικά μου ήρθε η ιδέα ότι τελικά ίσως υπάρχει μια ευκαιρία να βοηθήσουμε λίγο την αγορά κάπως να αλλάξει και να δημιουργηθεί μια επιχείρηση μέσα από αυτή την αλλαγή.

Ενώ γινόταν αυτό μέσα στο καλοκαίρι, εγώ δοκίμασα κάποιες διακοπές με σκάφος, γιατί κάποιοι φίλοι μου είχαν έρθει από το εξωτερικό και ήθελαν να ζήσουν την Ελλάδα και τα ελληνικά νησιά. Ζώντας λοιπόν την εμπειρία από μέσα, ήμουν μετά πεπεισμένος ότι εδώ υπάρχει μια μεγάλη ευκαιρία για να βελτιώσουμε το κομμάτι του θαλάσσιου τουρισμού.

Υπάρχει ζήτηση στον ιστιοπλοϊκό – θαλάσσιο τουρισμό;

Η Ελλάδα, καλώς ή κακώς, είναι μια χώρα με διαφορετικά standards στον θαλάσσιο τουρισμό σε σχέση με το εξωτερικό. Δεν υπάρχουν οργανωμένες μαρίνες όπως στην Κροατία ή στην Τουρκία, αλλά από την άλλη, αυτό δίνει μια πιο ρομαντική αίσθηση με περισσότερη ελευθερία και περιπέτεια.

Εκεί όμως υπάρχει η μεγάλη ευκαιρία, όπου για κάθε ένα ευρώ που ξοδεύει ένας ενοικιαστής σκάφους στο σκάφος, ξοδεύει πολύ περισσότερα για υπηρεσίες στη θάλασσα. Για αυτό και αναπτύσσονται διαφόρων ειδών υπηρεσίες γύρω από τον θαλάσσιο τουρισμό. Βλέποντας τους ενοικιαστές σκαφών ανά τον κόσμο είναι αρκετά εκατομμύρια άνθρωποι που νοικιάζουν σκάφη, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση.

Για εμάς, η μεγάλη ευκαιρία είναι στους ανθρώπους που δεν έχουν καμία επαφή με τον θαλάσσιο τουρισμό και τα σκάφη. Αυτό είναι το όραμα της Incrediblue, δηλαδή, να φέρουμε κόσμο που θα ανταλλάξει τις διακοπές του σε ξενοδοχεία ή σε βίλες, με διακοπές πάνω σε ένα σκάφος, είτε αυτό είναι ιστιοπλοϊκό είτε κάποιο γιωτ είτε κάποιου είδους διαφορετικό σκάφος.

Πώς η ευκαιρία από μια ιδέα έγινε επιχείρηση;

Ξεκίνησε σαν ιδέα αλλά πάντα πίστευα ότι για να δημιουργηθεί μια ιδέα χρειάζεται μια ομάδα. Έχω φίλους που έχουν ξεκινήσει μόνοι τους και έχω δει τις δυσκολίες που έχεις όταν κάνεις μια επιχείρηση ολομόναχος.

Γνώρισα τον συνέταιρο μου, τον Θοδωρή και του είπα για την ιδέα. Εκείνος ενθουσιάστηκε και μου λέει «είμαι μέσα, ας το ξεκινήσουμε σιγά-σιγά», σε ένα event που έγινε στον Βόλο, όπου εκεί είχε έρθει και ο Γιώργος Γάτος, ο άλλος συνεταίρος μου από τη Θεσσαλονίκη για να μιλήσει.  Aρχίσαμε να μιλάμε με τον Γιώργο, ο οποίος ήταν μέντορας σε πολλές ομάδες, και μου λέει: «αυτή είναι η μόνη ιδέα που θα ήθελα να είμαι μέρος» και έτσι ξεκινήσαμε οι τρεις μας.

Προσλάβαμε τον πρώτο μας προγραμματιστή για να γίνει μέλος της ομάδας και να αρχίζουμε να χτίζουμε σιγά-σιγά ένα πρωτότυπο site. Δεν ήταν στον αέρα αλλά μπορούσαμε να το δείχνουμε σε δυνητικούς πελάτες ή συνεργάτες και έτσι βγήκαμε στην αγορά.

Και οι τρεις είχαμε ακόμα τις δουλειές μας, δεν ήμασταν ακόμα σίγουροι ότι η incrediblue θα μπορεί κάποια στιγμή να μας συντηρεί. Οπότε, το χτίζαμε σιγά-σιγά, μέχρι που μετά από 9 μήνες περίπου ήμασταν όλοι πεπεισμένοι ότι αυτή η ιδέα μπορεί να λειτουργήσει.

incrediblue-site

Πολύς κόσμος  θα δίσταζε. Μπορείς να μου προσδιορίσεις τις δυσκολίες που βλέπατε;

Δεν ήταν εύκολο. Ενώ ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων έλεγε ότι τους άρεσε αυτό που κάναμε, ήταν και ένα  μεγάλο ποσοστό ανθρώπων του χώρου που μας έλεγαν: «παιδιά αυτό το πράγμα πιστεύω πως δε θα δουλέψει ποτέ». Αν όμως πραγματικά πιστεύεις σε αυτό που κάποτε ήταν μια ιδέα και σιγά-σιγά το κάνεις ένα προϊόν, μια ομάδα και ένα όραμα, δεν τα παρατάς.

Με το Γιώργο και με όλη την υπόλοιπη ομάδα πήραμε μέρος σε πολλά events και συνέδρια που αφορούσαν στην επιχειρηματικότητα. Πολλές φορές υπάρχουν επενδυτές, που μπορούν να επενδύσουν στην ιδέα σου αλλά ειδικά όταν βγαίνεις να μιλήσεις με επενδυτές, το ποσοστό των όχι που παίρνεις είναι 80-90%.

Δε σας τρόμαξαν όμως τα όχι; Δεν σας κράτησαν πίσω να σας απογοητεύσουν;

Νομίζω σε κάνουν καλύτερο. Αρχίζεις να μελετάς τι μπορείς να βελτιώσεις στο προϊόν σου, στον τρόπο που παρουσιάζεις την ιδέα και την επιχείρησή σου. Με όσους μας λέγανε «όχι» κρατάγαμε επικοινωνία και σε έξι μήνες τους στέλναμε ξανά μια ενημέρωση, τι έχουμε κάνει σ’αυτό το εξάμηνο.  “Πως σας φαίνεται; Eίμαστε σε καλύτερο δρόμο; Που πιστεύετε τώρα ότι θα μπορούσαμε να βελτιωθούμε;”. Οπότε, αυτό το «όχι» το παίρνεις σαν μια εποικοδομητική ανταπόκριση.

 

Στη δική σας περίπτωση σας φόβισε η γραφειοκρατία, τα φορολογικά, όλα αυτά τα διαδικαστικά να τρέξεις μια εταιρία;

Αυτά δεν νομίζω ότι μπορεί να σε φοβίζουν γατί δεν είναι κάτι το οποίο δεν μπορείς να το ξεπεράσεις. Είναι κομμάτι της δουλειάς, οπότε πρέπει όταν κάνεις το πλάνο σου, να υπολογίζεις ότι δεν μπορώ από τη μια ημέρα στην άλλη να έχω και το τάδε χαρτί. Και δε νομίζω πως πλέον είναι και τόσο άσχημα τα πράγματα.

Εμείς, τουλάχιστον η εμπειρία που είχαμε από το Βόλο, γιατί εκεί ξεκίνησε η εταιρία, ήταν ότι μας πήρε γύρω στις 3-4 ημέρες να την ιδρύσουμε.  Ήμασταν μια καινούργια εταιρία, δεν μας γνωρίζανε, δεν γνωρίζαμε κανέναν οπότε πρέπει να χτίσεις και λίγο τις σχέσεις σου. Όμως αυτό είναι κομμάτι της δουλειάς και το να χτίζεις σχέσεις είναι σημαντικό, είτε αυτό είναι με πελάτες, είτε είναι με συνεργάτες είτε με τον δημόσιο τομέα που είναι και αυτός συνεργάτης σου.

Άλλη μια δυσκολία που ακούμε συχνά είναι το πως θα βρω πελάτες, πως θα πείσω και πως θα με μάθουν. Αυτό εσάς σας δυσκόλεψε;

Σίγουρα σε δυσκολεύει, γιατί κυρίως αν πας να χτίσεις πελάτες online, μπορείς να βρεις αρκετούς σχετικά δωρεάν αλλά και άλλους αντίστοιχα να τους πληρώσεις, οπότε θα χρειαστείς κάποιο budget.

Καλό είναι να μιλήσεις με κάποιον άνθρωπο και να πεις του πεις «ξέρεις τι, είσαι έμπειρος σε αυτό το πράγμα, θα μπορούσες να μου δώσεις κάποιες συμβουλές;». Όχι να τον προσλάβεις για να στο κάνει, αλλά να έχεις κάνει εσύ ήδη μια προεργασία, να δεις πως μπορώ να μεγαλώσω την επιχείρηση μου μέσα από το διαδίκτυο πχ και μετά να ζητήσεις κάποιες συμβουλές από κάποια άτομα. Αυτό εγώ τουλάχιστον το κάνω κατά κόρον.

incrediblue

Τι είναι αυτό που βοήθησε εσένα προσωπικά πολύ και τι βοήθησε την Incrediblue ως επιχείρηση στο να αντιμετωπίσει αυτές τις δυσκολίες;

Γενικά δεν πιστεύω πως υπάρχουν συνταγές επιτυχίας. Συνταγές αποτυχίας σίγουρα, οπότε κάποια πράγματα που μπορείς να κάνεις για να μειώσεις το ρίσκο τουλάχιστον του να αποτύχεις, είναι η ομάδα να αλληλοσυμπληρώνει ο ένας τον άλλον. Το άλλο είναι να δοκιμάζεις πολλά πράγματα και να χτίσεις ένα προϊόν, το οποίο η αγορά θα είναι διατεθειμένη να πληρώσει.

Εμείς καταφέραμε να χτίσουμε μια εταιρία 18 ατόμων διαδικτυακή από το Βόλο όπου δεν υπήρχε και άλλος εκεί πέρα. Θυμάμαι έναν από τους προγραμματιστές που είχα προσλάβει, να μου λέει « Αντώνη δε θα πίστευα ποτέ ότι δυο τετράγωνα από το σπίτι μου θα είχα τέτοια κουβέντα για να χτίσουμε μια εταιρία που θα έχει μελλοντικούς πελάτες σε όλο τον κόσμο.»

Αν ήταν να το αρχίσετε και χτίσετε από την αρχή τι θα ήθελες να είχες κάνει διαφορετικά ή τι θα έκανες ακριβώς όπως το έκανες;

Νομίζω ένα μεγάλο κομμάτι των πραγμάτων που κάναμε, τα κάναμε σωστά. Ίσως εκεί που κάναμε αρκετά λάθη ήταν στο κομμάτι της ομάδας. Δηλαδή πολλές φορές δουλέψαμε με άτομα τα οποία δεν είχαν το πάθος που θα έπρεπε ή πολλές φορές έχασαν το πάθος τους και εμείς προσπαθήσαμε πολύ περισσότερο γιατί ήμασταν συναισθηματικά δεμένοι μαζί τους.

Είναι σημαντικό να είσαι χαρούμενος σε αυτό που κάνεις. Ο λόγος που εγώ έφυγα από τις δουλειές που έκανα στο παρελθόν, ήταν ότι δεν ήμουν χαρούμενος, ήθελα να κάνω κάτι άλλο, κάτι δικό μου με μια διαφορετική κουλτούρα. Το ένστικτο είναι πάρα πολύ σημαντικό και καλύτερα να ακολουθείς το ένστικτό σου ακόμα και αν βγεις λάθος.

 

 

 

Επιχειρήσεις-Πρότυπα που ενέπνευσαν στο πρόγραμμα ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς

Το Πρόγραμμα ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς της ΑΕΛΙΑ έχει στόχο να παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη σε νέους επαγγελματίες με καταγωγή από ένα από τα 24 νησιά του προγράμματος ή που διαμένουν σε αυτά, οι οποίοι δραστηριοποιούνται ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στο νησί τους.

Η ΑΕΛΙΑ οργανώνει μια εκπαιδευτική και ενημερωτική δράση στο νησί τους και στη συνέχεια τους παρέχει στήριξη μέσω εθελοντών μεντόρων, χρήσιμη πληροφόρηση αλλά και χρήσιμες επαγγελματικές επαφές.

Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής δράσης και της υπηρεσίας πληροφόρησης του ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς η ΑΕΛΙΑ συγκέντρωσε πρότυπα επιχειρήσεων για να παρουσιάζονται στους νέους επαγγελματίες των νησιών για έμπνευση αλλά και για προβληματισμό.
Οι επιχειρήσεις αυτές δραστηριοποιούνται (α) στον αγροδιατροφικό τομέα, (β) στον τομέα του τουρισμού, (γ) στον τομέα της ηλεκτρονικής επιχειρηματικότητας.

Η ΑΕΛΙΑ επιδίωξε να γνωρίσει από κοντά τους ίδιους τους επιχειρηματίες ή στελέχη των επιχειρήσεων αυτών και στελέχη της πραγματοποίησαν χρήσιμες συζητήσεις μαζί τους ώστε να αποτυπώσουμε τα βασικά στοιχεία και την πορεία της επιχείρησης και τα κύρια συστατικά της μέχρι σήμερα επιτυχίας της.

Από το Σεπτέμβριο 2016 η ΑΕΛΙΑ έχει τη χαρά να δημοσιοποιεί στο κοινό τα βασικά στοιχεία από τις συζητήσεις αυτές μέσω των χορηγών επικοινωνίας epixeiro.gr και flust.gr αλλά και σε ειδική ηλεκτρονική έκδοση που ετοιμάζεται. Ταυτόχρονα, η ΑΕΛΙΑ θα ξεκινήσει να δημοσιοποιεί και τις παρουσιάσεις επιχειρήσεων-πρότυπα από τα 24 νησιά του ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς στο πλαίσιο της σειράς συζητήσεων «ΕΠΙΝΗΣΙΑ Ηώς – Επιχειρήσεις που ξεχωρίζουν από 24 ελληνικά νησιά»

Συνολική Επιμέλεια: Πέτρος Κωνσταντάς, στέλεχος της ΑΕΛΙΑ

Πραγματοποίηση Συνεντεύξεων: τα στελέχη της ΑΕΛΙΑ Σοφία Μακρή, Φαίη Ορφανού, Πέτρος Κωνσταντάς, Εβίτα Κολοκούρη, και η εθελόντρια Νάντια Χρήσιμου.

Επεξεργασία Συνεντεύξεων: Πέτρος Κωνσταντάς,  η εθελόντρια Εύα Χυσάι και η Κατερίνα Σταματελοπούλου, δημιουργός Flust.gr, αρωγό μέλος της ΑΕΛΙΑ

Στην Αμοργό με το Go Amorgos

Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Επινήσια Ηως συναντήσαμε τον Δημήτρη Μαρούλη που έχει δημιουργήσει το Go Amorgos με όλες τις πληροφορίες για το νησί.

go amorgos

Ο Δημήτρης κατάγεται από την Νάξο και την Αμοργό όπου και περνάει τα καλοκαίρια του.  Είναι απόφοιτος του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ τον ελεύθερο του χρόνο ασχολείται με τις  συνεχείς εξελίξεις στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, την κινητή τηλεφωνία, τον παραδοσιακό χορό και ερασιτεχνικά με τη φωτογραφία, απαθανατίζοντας αμοργιανά – και όχι μόνο – τοπία, που βρίσκει ξεχωριστά!Είναι ο εμπνευστής του web site «Go Amorgos»  όπου κάθε πτυχή του νησιού αποτυπώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στο νησί του απέραντου γαλάζιου. Ο Δημήτρης δημιούργησε το site στη μνήμη της μητέρας του που έφυγε πολύ νέα από τη ζωή παλεύοντας μέχρι τελευταία στιγμή με την επάρατη νόσο.

Είσαι ο δημιουργός του Go Amorgos όπου ο αναγνώστης μπορεί να βρει πολλές πληροφορίες για την Αμοργό. Τι θέλεις να νιώσει ο αναγνώστης σερφάροντας στις σελίδες του;

Το website (που φέτος κλείνει τα πρώτα του γενέθλια) αποτελεί από τη πρώτη στιγμή σημείο αναφοράς για την αγαπημένη μας Αμοργό. Το νησί του απέραντου γαλάζιου αποτελείται από πολλές εικόνες μαζί, προερχόμενες τόσο από τα φυσικά τοπία του ευλογημένου Αμοργιανού τόπου, όσο και από εικόνες προερχόμενες από τα ήθη και έθιμα, καθώς και τη νησιωτική Ελληνική παράδοση που διατηρούνται αναλλοίωτα στο πέρασμα των χρόνων και αναβιώνουν, τα περισσότερα εξ’ αυτών, σε ετήσια βάση. Αυτές τις εικόνες με το αντίστοιχο αιγαιοπελαγίτικο κλίμα πασχίζω μέσω της ιστοσελίδας μου να μεταφέρω κάθε στιγμή τόσο σε εκείνους που λατρεύουν το νησί, είτε έχουν καταγωγή από αυτό, είτε το έχουν επισκεφθεί, όσο και σε όσους έχουν ακούσει τόσα πολλά γι αυτό, με άμεσο σκοπό να προγραμματίσουν τις επόμενες διακοπές τους! Τόσο το ύφος όσο και το περιεχόμενο του Go Amorgos συμβάλλει στη κατεύθυνση αυτή, από τη πρώτη στιγμή της παρουσίας του! Φανταστείτε το σαν ένα πλοίο που κάνει στάση στην Αμοργό μεταφέροντας και από μια εικόνα κάθε φορά, ικανή να σαγηνεύσει και να αιχμαλωτίσει τους επιβάτες του (δηλαδή τους επισκέπτες – αναγνώστες του) που θα την παρακολουθήσουν, προκαλώντας τους συναισθήματα δέους, προσμονής, νοσταλγίας και χαράς!

Δημήτρης Μαρούλης

Ποιος είναι ο στόχος σου για το Go Amorgos;

Ήδη σε λιγότερο από ένα χρόνο παρουσίας φτάνουμε στο όριο των 2000 fans. Αριθμός υπολογίσιμος αν αναλογιστούμε τον ελάχιστο χρόνο παρουσίας του website, αλλά σίγουρα μικρός, καθώς η αγάπη για την Αμοργό είναι πολύ μεγαλύτερη και δεν μετριέται μόνο σε αριθμούς από τα social media. Θέλω το go-amorgos να αποτελέσει στο άμεσο μέλλον σημείο αναφοράς για το νησί, όπου με τη σωστή ενημέρωση και στοχευόμενη στρατηγική τοποθέτηση και προβολή του, να προσελκύσει περισσότερο κοινό αφουγκραζόμενο τις τάσεις του (εναλλακτικού σε μεγάλο ποσοστό) τουρισμού διατηρώντας παράλληλα αναλλοίωτη τη ταυτότητά του! Παράλληλα θα μπορούσαν να καλλιεργηθούν οι συνθήκες σε πρόσφορο έδαφος για πεδίο ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των υπαρχόντων φορέων που θα συμβάλλουν μαζί για το κοινό καλό και το όφελος του τόπου της νήσου! Stay tuned (για ακόμη περισσότερες εκπλήξεις)!

Ποιο πιστεύεις ότι είναι το δυνατό σημείο της Αμοργού;

Προσωπικά πιστεύω ότι κάθε σημείο της Αμοργού έχει τη δική του ιστορία από τα βάθη της αρχαιότητας, (όπως οι αρχαίοι οικισμοί και οι πύργοι της) κουβαλώντας ψήγματα αυθεντικότητας, γοητείας και ομορφιάς, κάτι που την κάνει ξεχωριστή! Αν και πραγματικά δυσκολεύομαι να κάνω διαχωρισμό, ίσως ένα μικρό προβάδισμα θα έδινα στο στολίδι της Παναγιάς της Χοζοβιώτισσας και τη γαλαζοπράσινη παραλία της Αγίας Άννας, χωρίς να αποκλείω φυσικά τις άλλες περιοχές του νησιού και την ιστορία καθεμιάς εξ’ αυτών. Επίσης η τοπική σπεσιαλιτέ του πατατάτου καθώς και η ψημένη ρακή, αποτελούν σήματα κατατεθέντα του νησιού για τον επισκέπτη! Τελικά, όπως βλέπετε, δεν είναι μόνο ένα το δυνατό σημείο του νησιού!

Είσαι από την Αμοργό αλλά μένεις στην Αθήνα, ποιο είναι το βασικό κίνητρο που θα μπορούσε να κάνει έναν νέο άνθρωπο να μείνει στο νησί του και γιατί;

Οι οικονομικές συγκυρίες κακά τα ψέματα δεν ευνοούν τη παραμονή αρκετών από εμάς στις μεγαλουπόλεις. Ωστόσο θεωρώ ότι όλα είναι μια απόφαση, ένα ρίσκο που το παίρνεις έτσι κι αλλιώς κάποια στιγμή. Στη νησιωτική επικράτεια, και, ως επί το πλείστον στην επαρχία, αποτιμάς θετικά στοιχεία όπως ηρεμία και γαλήνη, καθαρή ατμόσφαιρα, αποβολή του στρες της καθημερινότητας, τη μαγεία της φύσης και την αναζωογόνηση των αισθήσεων με τη καλύτερη ποιότητα ζωής να είναι μερικά εξ’ αυτών. Βέβαια χρειάζεται να κάνεις εκπτώσεις στις περιορισμένες εξόδους, τη διασκέδαση και ίσως τις λιγοστές παρέες, σαν επιλογή. Από θέμα απασχόλησης, το κίνητρο της ανάπτυξης και της βελτίωσης είναι πιθανό, με βασική προϋπόθεση όμως τη σωστή υλοποίηση και τον οικονομικό παράγοντα, ώστε να δημιουργηθούν οι σωστές προοπτικές. Ρίσκο υπάρχει άλλωστε παντού γύρω μας.  Κοιτάζοντας, παρατηρείς τη ζυγαριά να γέρνει προς το μέρος των θετικών στοιχείων έναντι των λιγοστών περιορισμών. Όλα είναι θέμα απόφασης και ποτέ δεν είναι αργά…