Your world of Wordpress Themes, Wordpress Templates by WpDance

Home » flust-άρω » Πόσο διήρκεσε η μετακόμιση ενός Μικρασιάτη πρόσφυγα; του Βαγγέλη Γεωργίου

Πόσο διήρκεσε η μετακόμιση ενός Μικρασιάτη πρόσφυγα; του Βαγγέλη Γεωργίου

Βαγγέλης Γεωργίου Απρ 01,2014 0 Σχόλια

Πριν τον Αύγουστο του 1922 ζούσανε σε σπίτια χαμηλά, ψηλά πέτρινα, εντυπωσιακά, πλούσια, φτωχά αλλά πάντα σπίτια, με αναμνήσεις και μεράκι. Σπίτια όπως ήταν στο προάστιο Καρατάς, νότια της Σμύρνης…

Το προάστιο Καρατάς, νότια της Σμύρνης

Την περιοχή Νταραγάτσι, βόρεια της Σμύρνης, μετά την Πούντα…

10153315_703580676359305_2123728287_n

Τον δρόμο προς την Καραντίνα

Ο (μοναδικός τότε, εσωτερικός τώρα) δρόμος προς την Καραντίνα

Και εφόσον η ελληνική ηγεσία τα έκανε μαντάρα στο μικρασιατικό μέτωπο έπρεπε να φροντίσει και για την μαζική εισροή των 1.500.000 προσφύγων στην Ελλάδα από την Μικρά Ασία και φυσικά να φροντίσει να τους αποκαταστήσει.

1378711_703485286368844_1573476349_n

Φυσικά μέχρι να βρεθεί μια στεγαστική λύση και μέχρι να το φέρουν γλυκά γλυκά στους πρόσφυγες ότι δεν θα ξαναδούνε τα σπίτια τους, το ελληνικό κράτος χρησιμοποίησε όλους τους δυνατούς δημόσιους  χώρους: στρατόπεδα, υπόγεια, μοναστήρια, σχολεία, εκκλησίες, ακόμα και το σημερινό κτήριο της Βουλής και το Δημοτικό Θέατρο όπου στα 1925 περίπου 1500 πρόσφυγες συνεχίζουν να κοιμούνται στα θεωρία και όπου αλλού βρίσκανε…

10157305_703485463035493_1110591505_n

Οι Τουρκαλάδες σε όσους δεν κόψανε το λαρύγγι φρόντισαν να τους βουτήξουν τις περιουσίες και τα τιμαλφή καταδικάζοντας τους να έρθουν στην Ελλάδα ξυπόλητοι και να τους δουλεύουν οι δικοί μας. Παράλληλα αρχίζουν και δημιουργούνται γύρω από την Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις  ολόκληροι καταυλισμοί, από σκηνές, παραπήγματα, ευφάνταστες καλύβες –όπως αυτή παρακάτω στην Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης- ενώ κάποιοι τρυπώνουν ακόμα και σε σπηλιές.

1619116_703485479702158_1434257386_n

Η ξεφτίλα του κρατικού μηχανισμού στην αδεξιότητά του να διαχειριστεί τους μικρασιάτες το ανάγκασαν το Νοέμβριο του 1922 να δοκιμάσει  την λύση της οικοδόμησης προσφυγικών οικημάτων από το νεοϊδρυθέν Ταμείον Περιθάλψεως Προσφύγων το οποίο διέθετε μια σχετική διοικητική αυτονομία και τη συμμετοχή προσφύγων στην διοίκησή του. Το Ταμείο λοιπόν ίδρυσε οικισμούς σε όλη την χώρα ενώ στην Αθήνα ξεκίνησε εργασίες στην Καισαριανή, Νέα Ιωνία, Βύρωνα και Κοκκινιά. Μέχρι την διάλυση του το 1925 παρέδωσε συνολικά –μαζί με το Υπουργείο Πρόνοιας- περίπου 22.337 οικήματα σε όλη την χώρα. Όταν βέβαια λέμε οικήματα εννοούμε ένα δωματιάκι σε κάθε οικογένεια με ένα είδος ενοικίου με το οποίο θα αποπληρωθεί μέρους του δανείου που πήρε από το κράτος.

10155146_703485603035479_1057377999_n

Σημειωτέον ότι αυτές οι τρώγλες χτίστηκαν σε μέρη που δεν εξυπηρετούνταν από κανένα δίκτυο και δε θα ληφθεί καμία πρόνοια για έργα υποδομής όπως στην Κοκκινιά.

10153675_703485533035486_374068888_n

Στην Καισαριανή τον Μάιο του 1923 ξεκίνησε η κατασκευή 500 ξύλινων παραπηγμάτων και 1000 πλινθόκτιστων δωματίων. 10 με 12 ξύλινα παραπήγματα συγκροτούσαν ένα τετράγωνο. Ήταν κατασκευασμένα από ξύλο και πισσόχαρτο. Στο κέντρο κάθε τετραγώνου, σε ένα είδος αυλής, βρίσκονταν κοινές τουαλέτες ενώ ο δήθεν βόθρος γινόταν κόλαση όταν έβρεχε. Στο θησείο νόμιζες ότι εγκαταστάθηκαν Ινδιάνοι με τις ψηλές σκηνές που είχαν στήσει.

1495187_703485406368832_152784647_o

Δυστυχώς όμως το Ταμείο Περιθάλψεως που προαναφέραμε και η Επιτροπή Αποκατάστασης που το διαδέχθηκε κάνανε τσαπατσουλιές καθότι αναθέσανε τις κατασκευές σε εργολάβους τομάρια.

Ενώ οι ξένες εταιρείες  κατασκεύαζαν σπίτια με πέτρινα θεμέλια, ξύλινο σκελετό, και τοίχους από τούβλο και στέγες από γαλλικά κεραμίδια ή κυματοειδής λαμαρίνες ή πισσόχαρτα οι Έλληνες πάντα προκομμένοι στην απάτη συγκέντρωναν υλικά από πλίνθους, λάσπη, βότσαλα και άχυρο και οπτόπλινθους. Το αποτέλεσμα εντυπωσιακό: Κρύο τον χειμώνα, ζέστη το καλοκαίρι και πάντα υγρασία.

1458570_703485756368797_895143036_n

Λοιπόν έχουμε και λέμε, για τα πρώτα δέκα χρόνια(1922-1933) της «μετακόμισης» τα πράγματα είχαν ως εξής. Η αστική αποκατάσταση απορρόφησε μόνο το 20% των διαθέσιμων κεφαλαίων. Κατασκευάστηκαν συνολικά 27.456 κατοικίες σε 118 συνοικισμούς σε Αθήνα και Πειραιά στεγάζοντας πάνω από 30.000 οικογένειες. Το ποσό που δαπανήθηκε συνολικά από το κράτος για την αστική αποκατάσταση ανέρχεται στο ποσό των 1,4 δις δρχ περίπου, ενώ περίπου 30.000 οικογένειες παρέμεναν άστεγες διαμένοντας σε προσωρινά στέγαστρα, παραπήγματα ή αποθήκες.

Γενικά, το έλλειμμα των οικιών εκτοξεύεται το 1929, στον αριθμό των 150.000 με πάνω από τις μισές να βρίσκονται στην Αθήνα. Η ΕΑΠ μάλλον δεν τα κατάφερε εκ του αποτελέσματος και όταν το 1930 διαλύθηκε υπήρχαν ακόμα στην Αθήνα 915 αποθήκες και εργοστάσια, καθώς και 100 περίπου δημόσια κτήρια που στέγαζαν πρόσφυγες.

Εν πάσει περιπτώσει κάπως έτσι κύλησε η δεκαετία του 20’ ώσπου ήρθε η δεκαετία του 1930 και βρέθηκε η λύση. Το ελληνικό κράτος αναθέτει στον Λαμιώτη αρχιτέκτονα να σχεδιάσει νέες προσφυγικές κατοικίες και αυτός το κάνει με προθυμία σχεδιάζοντας ωραιότατα κουτιά για αποθήκευση ανθρώπων. Επηρεασμένος από ένα μοντέρνο αρχιτεκτονικό κίνημα της εποχής φτιάχνει το πρώτο οικοδομικό  συγκρότημα οκτώ πολυκατοικιών με 228 συνολικά διαμέρισμα πάνω στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.  τριώροφες πολυκατοικίες, με πλυντήρια στην ταράτσα – ανά τρία διαμερίσματα- τα οποία διαμερίσματα είναι συνήθως ενός ή δυο δωματίων και για άλλη μια φορά ο ένας θα κοιμόταν πάνω στον άλλον. Καμία αισθητική ομορφιά. (βλέπε περισσότερα εδώ)

Άτιτλο

Βέβαια για να λέμε και του στραβού το δίκιο μέχρι τις παραμονές της Ιταλικής επίθεσης στην χώρα μας  κατασκευάζονται καλύτερες προσφυγικές κατοικίες από την δεκαετία του 1920. Συνολικά σε 127 αστικούς προσφυγικούς συνοικισμούς όλης της χώρας οικοδομήθηκαν 36.500 κατοικίες. Την περίοδο 1934-1936 στην Αθήνα κατασκευάστηκαν 2.218 κατοικίες και 1.057 διαμερίσματα πολυκατοικιών. Βέβαια στην Αττική συνεχίζουν να υπάρχουν 22.284 παραπήγματα όπως στην Δραπετσώνα. Η παράγκα κρατούσε καλά ακόμα.

Άτιτλο

Μετά τον πόλεμο την δεκαετία του 1950 η τόσο «λαοφιλής» Φρειδερίκη που θα ζήλευε και η Νταϊάνα λέρωσε τα χέρια της με λίγο τσιμεντάκι για να εγκαινιάσει τα προσφυγικά σπίτια στην περιοχή Ασύρματος στα Πετράλωνα.

Άτιτλο

Πλάκα πλάκα οι κατοικίες που εγκαινίασε η Φρειδερίκη ήταν γραφικές, φτιαγμένες από πέτρα.

Άτιτλο

Εκεί λίγα χρόνια αργότερα, το 1961, θα γυριζόταν ο κινηματογραφικός θρίαμβος του Αλέκου Αλεξανδράκη «Συνοικία το όνειρο».

Άτιτλο

Ώσπου ήρθε το 1965 ο «γέρος της δημοκρατίας», ο άνθρωπος που αιματοκύλησε την Αθήνα τον Δεκέμβρη του 1944, για να κάνει και αυτός με την σειρά του τα εγκαίνια στις νέες προσφυγικές κατοικίες στο Νέο Κόσμο. Φωνάζοντας το τσιτάτο «Θάνατος στην Παράγκα». Ο Γεώργιος Παπανδρέου εγκαινίασε καινούργιες γιγαντιαίες «κούτες» για την προσφυγική «μάζα» όπως αντιμετωπιζόταν ανέκαθεν ο πληθυσμός αυτός.

Άτιτλο

Έχοντας περάσει δυο γενιές προσφύγων, σχεδόν μισός αιώνας από την μικρασιατική περιπέτεια το ελληνικό κράτος πάλευε ακόμα. Η μετακόμιση για πολλούς πρόσφυγες δεν είχε τελειώσει ενώ χιλιάδες πέθαναν κάτω από τρύπιες στέγες  από λαμαρίνα. Πολλοί μικρασιάτες προκόψανε και κάποιοι επηρεάστηκαν αρκετά από την ντόπια νοοτροπία χτίζοντας ακόμα και πρωτότυπες κατοικίες όπως η παρακάτω στην Κοκκινιά.

ΆτιτλοΕνδιαφέροντα στοιχεία εδώ


Βαγγέλης Γεωργίου

Βαγγέλης Γεωργίου

Εμπνευστής και δημιουργός at greeklish.info
O Βαγγέλης Γεωργίου είναι ερευνητής δημοσιογράφος. Είναι δημιουργός του ιστότοπου δημόσιας διανόησης greeklish.info. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία (Πάντειο Παν/μιο), Δημοσιογραφία στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας ενώ είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών. Έχει εργαστεί στο Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών και αργότερα στην τηλεόραση (εκπομπή "Πρωταγωνιστές"). Έκανε ερευνητικό ρεπορτάζ στο περιοδικό HotDoc του Κώστα Βαξεβάνη ενώ έχει συνεργαστεί ή συνεργάζεται με Εικονογραφημένη Ιστορία(εκ. Πάπυρος), protagon.gr, Ιστορικά Θέματα, Στρατιωτική Ιστορία, Lifo, flust.gr ενώ ανήκει στην ερευνητική ομάδα του ThePressProject.
Βαγγέλης Γεωργίου
Δημιουργός του πρώτου ιστότοπου δημόσιας διανόησης στην Ελλάδα(public intellectualism) greeklish.info.

Add To TwiiterRetweet This Post item information on FacebookShare This Stumble ThisStumbleUpon This Digg ThisDigg This Add To Del.icio.usBookmark This
  • BizUpdate

  • Χορηγός Επικοινωνίας





  • Συνεντεύξεις

  • Εγγραφείτε στο newsletter μας

  • Facebook Watch: η νέα τηλεόραση είναι εδώ, της Κατερίνας Σταματελοπούλου

    Facebook Watch
    » Διαβάστε περισσότερα
  • Συνεργαζόμαστε με:

  • Ιστορίες που δεν σου είπαν

  • Υποστηρίζουμε το WWF Ελλάς

  • The #flusttags

Google+