Your world of Wordpress Themes, Wordpress Templates by WpDance

Home » flust-άρω » Πολιτική της μεροληπτικής αντικειμενικότητας, του Παναγιώτη Σκευοφύλακα

Πολιτική της μεροληπτικής αντικειμενικότητας, του Παναγιώτη Σκευοφύλακα

Παναγιώτης Σκευοφύλακας Μαρ 06,2014 1 Σχόλιο

@antinews.gr

Το τελευταίο διάστημα, η διεθνής κοινή γνώμη δείχνει να έχει στραμμένο το ενδιαφέρον της σε δύο σημεία του πλανήτη, ένα στην Ευρώπη κι ένα στη Λατινική Αμερική, όπου, έστω με πολύ διαφορετικούς όρους, η κανονικότητα διαταράχθηκε από τη στιγμή που -λιγότερο ή περισσότερο- ευρέα τμήματα του πληθυσμού, συνεπικουρούμενα από τις αντιπολιτευτικές δυνάμεις, κινητοποιήθηκαν θέτοντας σ’ ευθεία αμφισβήτηση την κυβερνητική νομιμότητα. Ασφαλώς ο λόγος γίνεται για την Ουκρανία και τη Βενεζουέλα. Και στις δύο περιπτώσεις, παρότι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά είναι εξαιρετικά ανόμοια, εκείνο που μοιάζει κοινό είναι η δοκιμασία των κυβερνητικών δυνάμεων των δύο χωρών από τη διάθεση των αντιπάλων τους ν’ αμφισβητήσουν όχι μόνο κάποιες από τις επιλογές τους, αλλά συνολικά τη δυνατότητά τους ν’ ασκούν εξουσία.

Ο αγώνας για την ερμηνεία

Στη μεν Ουκρανία συντελείται ήδη η μετάβαση προς μια νέα, άγνωστη ακόμη, εσωτερική πραγματικότητα, με τις γνωστές βέβαια συνέπειες στο εξωτερικό επίπεδο, ενώ στη Βενεζουέλα το αντικυβερνητικό μέτωπο συνεχίζει για εβδομάδες να εναντιώνεται προς τον πρόσφατα εκλεγέντα Πρόεδρο της χώρας, χωρίς φανερή έως τώρα διάθεση να «κάνει πίσω». Δεν χωρά αμφιβολία πως τα πλαίσια αναφοράς μεταξύ των δύο περιπτώσεων είναι εξαιρετικά διαφοροποιημένα, οπότε σκοπός δεν είναι ούτε η διενέργεια συγκρίσεων ούτε ο εντοπισμός αναλογιών, πολλώ δε μάλλον η πρόγνωση των εξελίξεων. Αν κάτι είναι σίγουρο, αυτό δεν είναι άλλο από τη συνθετότητα, έστω και διαφορετικού επιπέδου, και των δύο καταστάσεων. Έτσι λοιπόν, εκείνο που φαντάζει πιο ενδιαφέρον σ’ αυτές τις γραμμές είναι η κατανόηση του «διδάγματος» που αφήνει, ως αποτύπωμα, η απόπειρα ερμηνείας αμφότερων των γεγονότων.

Ψάχνοντας την αντίφαση

Όπως είναι φανερό και στην Ελλάδα, έτσι και στον υπόλοιπο κόσμο, κάτι που εύκολα διαπιστώνεται από την ελάχιστη παρακολούθηση των συμβατικών ΜΜΕ ή και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα παραπάνω παραδείγματα έχουν καταστεί μιας πρώτης τάξης ευκαιρία για αλλεπάλληλες αντεγκλήσεις γύρω από την προσέγγισή τους. Μάλιστα, εκείνο που ερεθίζει περισσότερο τη σκέψη είναι η προσπάθεια κάθε πλευράς ν’ αναδείξει τις αντιφάσεις της άλλης, σε μία διαδικασία που φαίνεται να μην έχει τέλος.

Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, συντηρητικοί και φιλελεύθεροι εγκαλούν τους αριστερούς και ριζοσπάστες για τη χρήση μέσων καταστολής από την κυβέρνηση της «Μπολιβαριανής Επανάστασης», με τους τελευταίους ν’ αναρωτιούνται γιατί δεν επιδεικνύεται αντίστοιχος ζήλος, όταν, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, οι όροι της σύγκρουσης είναι ανεστραμμένοι. Στην αντίστοιχη της Ουκρανίας, ο προοδευτικός κόσμος κατηγορεί -ας την πούμε χάριν ευκολίας έτσι- τη Δύση ότι «καταπίνει την κάμηλο» όταν αποδέχεται ως συνομιλητές της ακροδεξιούς, εθνικιστές, παραδοσιακούς ή νεόκοπους ναζί κ.ά. και μεταξύ άλλων όχι λιγότερο διεφθαρμένους από τον ανατραπέντα Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Στην περίπτωση, αυτή το άλλο στρατόπεδο ψέγει τους πρώτους για τακτική «δύο μέτρων και δύο σταθμών» αφού τους καταλογίζει από τη μία… περίεργη αποστασιοποίηση από ένα γεγονός λαϊκής εξέγερσης, και από την άλλη αμήχανη σιωπή για τη ρωσική επεμβατικότητα.

web-ukraine-getty1386149038

Η πλάνη

Τα παραπάνω απλοϊκά δοσμένα στιγμιότυπα των εχθροπραξιών στο επίπεδο των ερμηνειών είναι ενδεικτικά της αρχικής πλάνης στην οποία στηρίζεται η προσπάθεια αποκάλυψης των επιμέρους αντιφάσεων. Αν μάλιστα η πλάνη αυτή υιοθετηθεί ως αδιαπραγμάτευτη αρχή ανάγνωσης των πραγμάτων, τότε εξ αντικειμένου η κατάληξη είναι ο εγκλωβισμός στον ιστό της αμηχανίας. Για να εξηγούμαστε, είναι προφανές ότι τα «δύο μέτρα και τα δύο σταθμά» στο επίπεδο της κάθε φορά συγκεκριμένης ερμηνείας μιας κατάστασης, είναι όχι αποτέλεσμα χαλαρής δέσμευσης σε αξίες και αρχές, αλλά ακριβώς η επιβεβαίωση του εκ των πραγμάτων μεροληπτικού χαρακτήρα της πολιτικής. Με άλλα λόγια, εάν εξαιρέσουμε ορισμένες πολύ αφετηριακές, αμοιβαίου χαρακτήρα αξιακές ή πρακτικές δεσμεύσεις, ώστε να μην επικρατεί απόλυτο χάος ακόμα και στη σύγκρουση, η πολιτική, ως πεδίο εκπροσώπησης καλώς εννοούμενων συμφερόντων, όχι μόνο επιβάλει αλλά προϋποθέτει τη μεροληψία προς υπεράσπιση αυτών ακριβώς των συμφερόντων.

Τα politics της μεροληψίας

Επί του συγκεκριμένου, είναι όχι παράδοξο μα επιβεβλημένο για έναν αριστερό ριζοσπάστη λ.χ. να μην επιφυλάσσει κοινή αντιμετώπιση σε μια μεσο-μεγαλοαστική εξέγερση ενάντια σ’ ένα πολιτικό σχέδιο αναδιανομής των υλικών και συμβολικών πόρων εντός ενός κοινωνικού σχηματισμού, και σε μία «από τα κάτω» αντίσταση σ’ ένα πολιτικό σχέδιο φτωχοποίησης και κοινωνικής αποδιοργάνωσης με νεοφιλελεύθερους όρους (βλ. την πρόσφατη περίπτωση της Βοσνίας που όχι αθώα παραγνωρίστηκε). Από την άλλη, για έναν συντηρητικό είναι εύλογο να κάνει «τα πάντα» από τη σκοπιά της παρέμβασης για ν’ αποσπάσει μία χώρα από τη ζώνη επιρροής ενός φαντασιακά προαιώνιου εχθρού, την ώρα που καταγγέλλει με τον πιο εμφατικό τρόπο τις αντίστοιχες μεθόδους του αντιπάλου του. Ανάλογα, ένας φιλελεύθερος μπορεί να κόπτεται και δικαίως για την ομοφοβία που αναζωπυρώνεται στη Ρωσία, αλλά να μην ενοχλείται από τους αντισημίτες και ομοφοβικούς συνομιλητές του σε μια διπλανή επικράτεια, σκεπτόμενος ότι το αγαθό του εξευρωπαϊσμού της επικράτειας αυτής είναι υπέρτερο σε μια δεδομένη συγκυρία.

Πολιτική πέρα από την «αντικειμενικότητα»

Όλα αυτά δεν έχουν σκοπό ν’ αποθεώσουν τον αμοραλισμό ούτε να νομιμοποιήσουν τον τυχοδιωκτισμό, το αντίθετο μάλιστα. Εκ των πραγμάτων, κάθε συγκεκριμένη περίπτωση έχει τις (ει)δικές διαστάσεις της που κρίνονται σε ορισμένο πλαίσιο, οπότε όχι, δεν επιτρέπονται όλα∙ όμως εκείνο που είναι κριτήριο του τί είναι θεμιτό και τί όχι, δεν είναι μια αφηρημένη και δογματική εμμονή στην ακαθόριστη και ακανόνιστη «συνέπεια», η οποία πρακτικά αποδεικνύεται ότι πέρα από ατελέσφορη είναι και αδύνατη, αλλά η σταθερότητα σ’ ένα σύστημα αξιών κι αρχών που πηγάζουν και συγκροτούν ένα ευρύτερο πολιτικό σχέδιο. Με άλλα λόγια, είναι όντως πιο «συνεπές» οι δεοντολογικές δεσμεύσεις -με την εξαίρεση κάποιων θεμελιακού χαρακτήρα (βλ. σεβασμός στη ζωή) άρα και ουσιαστικά μη διαπραγματεύσιμων- να εξετάζονται εντός του κάθε τέτοιου σχεδίου και στη βάση αυτού να αναγνωρίζεται η τήρησή τους ή η παραβίασή τους. Ειδάλλως, μάλλον θα προσπαθούμε μάταια και πολιτικά άσκοπα ν’ ανακηρύξουμε το νικητή στο ατέρμονο παιχνίδι «βρες την (πολιτική) αντίφαση».

Παναγιώτης Σκευοφύλακας

Παναγιώτης Σκευοφύλακας

O Παναγιώτης Σκευοφύλακας σπούδασε πολιτικές επιστήμες κοινωνιολογία και ευρωπαϊκές σπουδές στην Αθήνα καθώς και media & επικοινωνία στο Λονδίνο. Άλλοτε γράφει για βιοπορισμό και άλλοτε από χόμπυ.
Παναγιώτης Σκευοφύλακας

Add To TwiiterRetweet This Post item information on FacebookShare This Stumble ThisStumbleUpon This Digg ThisDigg This Add To Del.icio.usBookmark This
  • Χρήστος Καρτσιδήμας

    υπάρχει κάποια παραπομπη για τους «αντισημίτες και ομοφοβικούς συνομιλητες στη διπλανη επικράτεια»;

  • BizUpdate

  • Χορηγός Επικοινωνίας





  • Συνεντεύξεις

  • Εγγραφείτε στο newsletter μας

  • Facebook Watch: η νέα τηλεόραση είναι εδώ, της Κατερίνας Σταματελοπούλου

    Facebook Watch
    » Διαβάστε περισσότερα
  • Συνεργαζόμαστε με:

  • Ιστορίες που δεν σου είπαν

  • Υποστηρίζουμε το WWF Ελλάς

  • The #flusttags

Google+