Your world of Wordpress Themes, Wordpress Templates by WpDance

Home » flust-άρω » Ο Νίκος Μαυρίδης για ρομπότ που δουλεύουν και νεολαία καταδικασμένη να κάθεται, συνέντευξη στον Βαγγέλη Γεωργίου

Ο Νίκος Μαυρίδης για ρομπότ που δουλεύουν και νεολαία καταδικασμένη να κάθεται, συνέντευξη στον Βαγγέλη Γεωργίου

Βαγγέλης Γεωργίου Νοε 28,2013 1 Σχόλιο

13

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο μπορεί να επαίρεται ότι του φώτισε τα πρώτα του βήματα στον τομέα της πληροφορικής στις αρχές της δεκαετίας του 90’. Το UCLA και το M.I.T μπορούνε να καυχώνται που συνέχισαν την παράδοση τους αξιοποιώντας –εκπαιδευτικά και επαγγελματικά- το ανήσυχο πλην δυνατό του επιστημονικό μυαλό. Oι Άραβες στο Άµπου Ντάµπι είχαν το προνόμιο να τον έχουνε ιδρυτή και διευθυντή στο πρώτο Εργαστήρι Ρομποτικής στον αραβικό κόσμο. Ο Νίκος Μαυρίδης Assistant Professor of Research -σήμερα- Μηχανικής Υπολογιστών στο Polytechnic Institute of New York University(NYU-Poly) και διευθυντής του Interactive Robots and Media Lab ίσως μελλοντικά καταφέρει να κάνει και ένα ρομπότ να νιώσει ανάλογη ευγνωμοσύνη που κατάφερε να το δημιουργήσει. Τελικά τι καλό ή τι κακό, τι ηθικό ή τι ανήθικο θα μπορούν να κάνουν τα μελλοντικά ρομπότ;

Ποιές θα μπορούσαν να είναι οι κοινωνικές συνέπειες χρήσης της ρομποτικής;
Μπορούνε να παρουσιαστούν νομικά, ηθικά και κοινωνικά ζητήματα τα οποία είναι εξίσου σημαντικά. Για τα κοινωνικά υπάρχει το θέμα τι είδους επαναδιαμόρφωση των ειδικοτήτων εργασίας και του εργατικού δυναμικού θα προκύψει με την ολοένα αυξανόμενη χρήση των ρομπότ, για δουλειές που παλαιότερα γίνονταν από ανθρώπους. Αλλά εκεί βρίσκεται και η άλλη όψη, όπου ταιριάζει το ρητό του Λαίμπνιτς «δεν αξίζει τον κόπο για εν δυνάμει εξέχοντες ανθρώπους, να περνάνε την ώρα τους κάνοντας κάτι το οποίο χρησιμοποιεί το 1% του εγκεφάλου τους». Η βασική ιδέα είναι ότι, όπως και στις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, θα μπορούσε με την κατάλληλη κοινωνική αναδιάρθρωση που θα προκύψει τελικά, να μπορέσουνε οι άνθρωποι να φτάσουνε στην πραγμάτωσή τους επιλέγοντας να κάνουνε πράγματα που ήδη κάνουνε και είναι πιο δημιουργικά και ταιριάζουνε στον δημιουργικό και πιο ελεύθερο χαρακτήρα της ανθρώπινης φύσης.

Πολλοί άνθρωποι όμως που δεν έχουνε ειδίκευση ή εκπαίδευση ανώτερη, τι θα κάνουν;
Θυμάμαι ότι στις αρχές του 20ου αιώνα ο Άαρον Κόπλαντ είχε πει «φαντάζομαι έναν κόσμο που ο πιο απλός άνθρωπος θα μπορούσε να συνθέσει μουσική». Και σιγά-σιγά φτάσαμε σε αυτό. Μπορεί κανείς να πάρει μαθήματα από το ωδείο της γειτονιάς του.
Το πρόβλημα δεν είναι τόσο αν οι άνθρωποι είναι ικανοί να δημιουργήσουν και προς τα πού θα κατεύθυναν τη δημιουργία τους αν είχανε την ελευθερία να το κάνουνε, όσο στο κατά πόσο υπάρχουν γενιές που έχουν συνηθίσει ένα διαφορετικό καθεστώς και στο κατά πόσο τα οικονομικά συμφέροντα τα οποία -προσωρινά για το κέρδος- δεν θα προλάβουν να προσαρμοστούν χωρίς να δημιουργήσουν τα κοινωνικά προβλήματα που απορρέουν.

Πρόσφατα, ο πρωθυπουργός υποσχέθηκε ελεύθερο ιντερνέτ για όλους τους Έλληνες. Μήπως υπάρχουν άλλες προτεραιότητες για κάποιες κοινωνίες, εκτός από την τεχνολογία;
Υπάρχει η βραχυπρόθεσμη ανάγκη με τρόπο που να καλύπτει και την μακροπρόθεσμη. Αν, βέβαια, ο άλλος δεν έχει να φάει ή να ζεστάνει το σπίτι του, το να συζητάμε για ιντερνέτ δεν έχει κανένα νόημα. Χρειάζεται μια καλή ισορροπία στην κάλυψη των βραχυπρόθεσμων και στην πρόβλεψη των μακροπρόθεσμων αναγκών. Το να έχεις ελεύθερο ένα χώρο, όπως είναι η πληροφορία, είναι κάτι που εν δυνάμει μπορεί σε όλη την Ελλάδα να χρησιμοποιηθεί για πάρα πολλά πράγματα. Η γνώση που παρέχει το ιντερνέτ και η ικανότητα να παρέχεις υπηρεσίες (π.χ μπορείς να κάνεις εξαγωγές μέσω διαδικτύου) είναι κάτι το εξαιρετικά χρήσιμο.

Ποιές είναι δύο καλές χρήσης της ρομποτικής;
Σαφέστατα υπάρχουν καλές και κακές χρήσεις της ρομποτικής. Για παράδειγμα, στον κλάδο της ιατρικής υπάρχει η δυνατότητα να έχεις έναν απομακρυσμένο χειρούργο, όταν δεν υπάρχει τοπικά ένα χειρούργος, για να κάνεις μια εγχείρηση λαπαροσκόπησης . Ή και κάτι άλλο που δεν ακούγεται, η χρήση ρομπότ για να αυξηθεί η επαφή αυτιστικών παιδιών με τον κόσμο. Δηλαδή, σε αυτή την περίπτωση το ρομπότ λειτουργεί σαν γέφυρα. Ακόμα και στις βιομηχανίες η αντικατάσταση των ανθρώπων από κάποιες μηχανές, παρόλο που αρχικά διατάραξε τις αγορές, πιστεύω ότι τελικά καλό έκανε απελευθερώνοντας τους ανθρώπους από κάτι τέτοια.

Υπάρχουν αρνητικές χρήσεις της ρομποτικής που προβληματίζουν;
Στα αρνητικά, οι περισσότεροι προβληματισμοί έχουν να κάνουν με την χρήση της ρομποτικής στον πόλεμο. Για παράδειγμα, στον αμερικανικό στρατό υπάρχει το δίλημμα αν πρέπει σε ένα ρομπότ να δώσουμε την δυνατότητα να αποφασίζει αν θα σκοτώσει. Στον αμερικανικό στρατό αυτό, υποτίθεται, δεν γίνεται. Πάντα υπάρχει ανθρώπινη παρέμβαση που επιτρέπει στο ρομπότ υπό κάποιες συνθήκες να κάνει κάτι τέτοιο. Τώρα, αν γίνεται ή δεν γίνεται –όπως για παράδειγμα στο Ιράκ πρόσφατα-, είναι μια άλλη ιστορία.
Είναι βέβαια και πολλά άλλα παρόμοια ζητήματα, όπως για παράδειγμα μια άποψη που εκφράστηκε πρόσφατα στο EU Recognition –η οποία βέβαια έχει θετικές και αρνητικές όψεις- είναι ότι δεν φοβόμαστε τόσο τα hi techs war robots, όσο την ικανότητα μια μικρής τρομοκρατικής ομάδας να χρησιμοποιεί τέτοια τεχνολογία, όπως πχ τα drools που μπορείς να τα βρεις ακόμα και στο παιχνιδάδικο της γειτονιάς σου με 300 ευρώ.

Το ρομπότ θα μπορεί να καταλάβει τι είναι κακό και τι καλό;
Eνα σημαντικό ζήτημα όσον αφορά την ρομπο-ηθική είναι ο τρόπος που η επιστημονική φαντασία προϊδεάζει τους ανθρώπους σε σχεση με την τεχνολογία. Άλλες φορές αυτό γίνεται γόνιμα και άλλες όχι και τόσο.
Εκεί που γίνεται πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά είναι στο πολύ ενδιαφέρον κομμάτι του computational ethics. Δηλαδή, η ηθική και πάλι έχει από κάτω τις δικές της νοητικές διεργασίες. Για να μπορέσω να αποφασίσω αν κάτι που κάνω είναι καλό ή κακό -σύμφωνα πάντα με το σύστημα κανόνων και αρχών που ακολουθώ- πρέπει να μπορέσω να εκτιμήσω μια κατάσταση, να κάνω ένα σύνολο από υπολογιστικές σκέψεις για να δω πως πρέπει να πράξω με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Εκεί, λοιπόν, γίνεται ενδιαφέρουσα δουλειά στο κατά πόσο θα μπορούσαν να υπολογιστηκοποιηθούν αυτές οι διεργασίες. Πέρα από την πρακτική χρήση των ρομπότ, το ζήτημα είναι ότι πολλά από τα ηθικά συστήματα που στο χαρτί φαίνονται όμορφα, μπορεί στην πράξη, επειδή έχουν πιο σύνθετους κανόνες που απαιτούν μια ικανότητα εκτίμησης πιθανοτήτων για το μέλλον ή πληροφορία που οι άνθρωποι συνήθως δεν την έχουνε, να λειτουργούν ίσως και χειρότερα από πολύ απλοϊκά.
Για να μπορέσω εγώ να κρίνω κατά πόσο μια πράξη μου είναι καλή ή κακή, πρέπει να μπορέσω να εκτιμήσω τις επιπτώσεις της πράξης μου. Πόσοι πραγματικά, με πεπερασμένη γνώση του τι συμβαίνει γύρω μας και με μεγάλη αβεβαιότητα για τις επιπτώσεις, μπορούμε να αποφανθούμε αν αυτό που κάναμε ήταν ότι καλό ή κακό; Σε πολλές περιπτώσεις είναι πεντακάθαρο, αλλά σε αρκετές άλλες είναι πολύ γκρίζα τα πράγματα. Αυτό μεταφέρεται και στο ρομπότ το οποίο, αν έχει καλύτερη πληροφορία ή καλύτερους τρόπους να υπολογίζει τις πιθανότητες ή να κάνει λογικές συνεπαγωγές, θα ήταν κάπως ανώτερο από τον άνθρωπο.
Πάρτε για παράδειγμα τον φόβο μας για τα αεροπλάνα. Ενώ είναι περισσότερο πιθανό να πεθάνει κάποιος από τροχαίο παρά αεροπλάνο, φοβάται το τελευταίο γιατί σε περίπτωση αεροπορικού δυστυχήματος, η πιθανότητα να σωθεί κάποιος είναι σχεδόν μηδενική, επιβεβαιώνοντας την γενικότερη συλλογιστική. Με τις μηχανές μπορείς να αποφύγεις κάποια από αυτά, πρόκειται για τα λεγόμενα cognitive bias, δηλαδή τις αποκλίσεις της κρίσης μας από τον ορθό λόγο.

Έχετε σπουδάσει/εργαστεί στο Αριστοτέλειο, στο UCLA και στο ΜΙΤ. Ποιά είναι η άποψή σας για τα Ελληνικά Πανεπιστήμια;
Εγώ τελείωσα το Αριστοτέλειο. Θυμάμαι από το προπτυχιακό μου ότι το ΑΠΘ έχει από πολύ καλούς καθηγητές που κάνανε τρομερό μάθημα, μέχρι και συναδέλφους που δεν πατάνε.
Από τα μεγαλύτερα προβλήματα σε αυτή τη φάση είναι στα Πανεπιστήμια. Αυτή η καμένη γενιά των παιδιών που τελειώνουν το Πανεπιστήμιο και, ενώ έχουν τα όνειρα τους, καταλήγουν στα 25 να περνάνε 10 χρόνια και να μην κάνουν απολύτως τίποτα. Πιστεύω ότι αυτή η γενιά που βρίσκεται σε μια χειμέρια νάρκη είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα. Πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος για αυτά τα παιδιά να κάνουν δημιουργικά κάτι που να γουστάρουν, θα είναι καλό για το μυαλό τους, για την κοινωνικοποίησή τους και για την κοινωνία. Στον τομέα μου, γενικά, πηγαίνουν άτομα που γουστάρουν το αντικείμενο και το έχουν μεράκι, δεν πάει κανένας από σπόντα. Στην Ελλάδα, ο τομέας μου έχει περισσότερο καλό κόσμο, νέο, ορεξάτο με καλές συμπεριφορές. Ωστόσο, βρίσκονται σε περιβάλλον που δεν είναι από τα καλύτερα. Δεν έχουν λεφτά για διδακτορικούς και ο άλλος θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το διδακτορικό του για να δουλέψει. Επίσης, ο κομματισμός είναι πολύ άσχημο φαινόμενο στην Ελλάδα. Δεν μιλάω για πολιτικοποίηση, αλλά για την κομματικοποίηση.

Πανεπιστήμιο και Άσυλο
Το άσυλο είναι μια ιερή έννοια αλλά αυτό που γίνεται είναι παραποίηση του ασύλου. Υπάρχει τεράστια σπατάλη σε ανθρωποώρες και κυρίως σε ψυχολογία. Άσυλο είναι το να μπαίνουμε και να το καίμε κάθε λίγο και λιγάκι; Να υπάρχει ιδιωτική αστυνομία αν θέλετε στα Πανεπιστήμια όπως συμβαίνει στο UCLA ή στο MIT. Για ποιο λόγο να μπαίνει κάποιος και να καταστρέφει την δημόσια περιουσία όπως είναι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα εργαστήρια;

Δηλαδή δεν υπάρχουν πρακτικές λύσεις γι αυτό το θέμα; Θα μπορούσες να έχεις έναν χώρο ασύλου μέσα στο Πανεπιστήμιο, όπως έναν ραδιοφωνικό σταθμό απόλυτα ελεύθερο που να περνάνε όλα τα μηνύματά τους στην κοινωνία. Ο χώρος του ασύλου δεν επιτρέπεται να κλείνει, είναι πάντα ανοιχτός και όποιος θέλει επιτρέπεται να τον χρησιμοποιεί και να μιλάει στον ραδιοφωνικό σταθμό, να στέλνει μέσω internet κ.ο.κ. Απλά η αστυνομία απαγορεύεται να μπει. Έτσι αν -και όποιοι- το θέλουν μπορούνε να τον καίνε, απλά θα πρέπει να αντιμετωπίσουνε τα παιδιά που πραγματικά θέλουνε να εκφραστούνε και που  θα τον προστατεύουνε.

Το σημαντικότερο είναι ότι ο χώρος του ασύλου είναι ένα μόνο κτίριο. Το υπόλοιπο πανεπιστήμιο, φυλάσσεται από ιδιωτική αστυνομία. Αυτόν, αν θέλεις, μπορείς να τον κλείνεις κάθε μέρα χωρίς να είναι ανάγκη να κλείνει όλο το Πανεπιστήμιο. Μπορείς να διασφαλίσεις και την ελευθερία της έκφρασης και την λειτουργία ταυτόχρονα.

*Ο Βαγγέλης Γεωργίου είναι εμπνευστής και δημιουργός του πρώτου ιστοτόπου δημόσιας διανόησης greeklish.info

Banner greeklish

Βαγγέλης Γεωργίου

Βαγγέλης Γεωργίου

Εμπνευστής και δημιουργός at greeklish.info
O Βαγγέλης Γεωργίου είναι ερευνητής δημοσιογράφος. Είναι δημιουργός του ιστότοπου δημόσιας διανόησης greeklish.info. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία (Πάντειο Παν/μιο), Δημοσιογραφία στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας ενώ είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών. Έχει εργαστεί στο Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών και αργότερα στην τηλεόραση (εκπομπή "Πρωταγωνιστές"). Έκανε ερευνητικό ρεπορτάζ στο περιοδικό HotDoc του Κώστα Βαξεβάνη ενώ έχει συνεργαστεί ή συνεργάζεται με Εικονογραφημένη Ιστορία(εκ. Πάπυρος), protagon.gr, Ιστορικά Θέματα, Στρατιωτική Ιστορία, Lifo, flust.gr ενώ ανήκει στην ερευνητική ομάδα του ThePressProject.
Βαγγέλης Γεωργίου
Δημιουργός του πρώτου ιστότοπου δημόσιας διανόησης στην Ελλάδα(public intellectualism) greeklish.info.

Add To TwiiterRetweet This Post item information on FacebookShare This Stumble ThisStumbleUpon This Digg ThisDigg This Add To Del.icio.usBookmark This
  • BizUpdate

  • Χορηγός Επικοινωνίας





  • Συνεντεύξεις

  • Εγγραφείτε στο newsletter μας

  • Facebook Watch: η νέα τηλεόραση είναι εδώ, της Κατερίνας Σταματελοπούλου

    Facebook Watch
    » Διαβάστε περισσότερα
  • Συνεργαζόμαστε με:

  • Ιστορίες που δεν σου είπαν

  • Υποστηρίζουμε το WWF Ελλάς

  • The #flusttags

Google+